Nofel fer am ferch ifanc yn ceisio ond yn methu ymryddhau oddi wrth afael ffrind ysgol arni, gan arwain at drychineb pan gaiff ei haflonyddu gan ysbryd merch ifanc arall wedi iddi ymweld â lloches i gam-ddefnyddwyr cyffuriau, gyda geirfa ddefnyddiol ar ymyl pob tudalen; ar gyfer dysgwyr.

A short novel about a young girl who tries but fails to free herself from a school friend's hold over her, leading to tragedy when she is disturbed by the ghost of another young girl after she visits a shelter for drug misusers, with a useful glossary on each page; for Welsh learners.

Nid yw dysgu Cymraeg yn beth newydd, ond mae’r ddarpariaeth ar gyfer dysgwyr y presennol o ran amrywiaeth o ddefnyddiau darllen, yn enwedig nofelau, wedi gwella’n arw.

Nid yw ysgrifennu nofelau ar gyfer dysgwyr yn beth newydd chwaith. Cafwyd nofelau antur gan Ifor Owen ac eraill yn y saith degau, Philip Davies yn yr wyth degau, wedyn Bob Eynon a Pat Clayton oedd i gyd yn cyfrannu at ddysgu Cymraeg ac yn help wrth fynd ati. Ar ddiwedd y naw degau daeth cyfres Nofelau Nawr gan Wasg Gomer oedd yn torri tir newydd eto ac yn cyffwrdd â phob math o bynciau. Roedd yn bosib dod o hyd i o rai a fyddai at ddant pob darllenydd.

Gyda nofel newydd cyfres Golau Gwyrdd, Y Tŷ ar Lôn Glasgoed , dyma dorri tir newydd eto a braf yw gweld y datblygiad hwn. Pobl ifainc a chyffuriau yw’r pwnc, wedi’i gyflwyno’n gelfydd gan yr awdures brofiadol, Sonia Edwards.

Gwawr yw’r prif gymeriad a chawn ni hanes ei pherthynas hi a Sam, ei ffrind ers dyddiau eu plentyndod, a chipolwg ar gefndir y ddwy. Gyda’r ysgrifennu’n gynnil mae’r cipolwg yn ddigon i wneud i’r darllenydd deimlo ei fod yn nabod y ddwy. Wrth iddyn nhw gyfarfod mewn tŷ gwag, mi ddôn nhw o hyd i gorff merch sy’n peri dychryn iddynt.

Enw Gwawr a Dawn yw teitlau pob pennod. Dawn yw’r ysbryd yn y stori, ysbryd y ferch a ddarganfuwyd ganddynt, a chawn glywed ganddi hi ei hanes: ‘Nain oedd yn edrych ar fy ôl i. ond aeth hi’n sâl, do? Ac wedyn doedd 'na neb. Mi fues i am ychydig mewn cartre plant nes fy mod i’n un deg chwech oed. Cic allan ar fy nhin wedyn. Byw’n ryff. Drysau siopau. Heroin. A hyn . . .’

Beth ydy’r cysylltiad rhwng Dawn a Gwawr yw un o’r cwestiynau ddaw i feddwl y darllenydd yn syth ac un o’r rhesymau dros beidio â rhoi’r llyfr i lawr nes cyrraedd y diwedd, gan obeithio dod o hyd i’r ateb.

Mae’r llyfr yn hynod o hawdd i’w ddarllen gyda geirfa Saesneg ar ochr y dudalen gyferbyn â’r gair Cymraeg sydd mewn italig, yn lle bod mewn rhestr ar waelod y dudalen. Mae’r brawddegau’n fyr ac yn creu drama sy’n gwneud y darllen yn haws.

Bydd y nofel yma yn ateb y galw gan ddysgwyr sydd yn hoff o nofelau dyfnach, llai arwynebol, ac yn ychwanegu at y dewis eang o lenyddiaeth ar eu cyfer.

Shirley Williams

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.