Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Tân ar yr Ynys - Diwygiad 1904-05 ar Ynys Môn
R. Tudur Jones
ISBN: 9780860742111 (0860742113)Dyddiad Cyhoeddi Tachwedd 2004
Cyhoeddwr: Gwasg Gwynedd, Caernarfon
Golygwyd gan Geraint Tudur Fformat: Clawr Meddal, 182 x 123 mm, 116 tudalen Iaith: Cymraeg Allan o Stoc - Archebir yn l y galw Ein Pris: £4.95 
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Darlith yn dadansoddi dylanwad grymus Diwygiad 1904-05 ar drigolion Ynys Môn, yn arbennig ymweliad Evan Roberts a'r sir ym mis Mehefin 1905, darlith a droddodwyd yn 1977 gan y diweddar Barchedig R. Tudur Jones (1921-98), pennaf cofnodydd hanes crefydd yng Nghymru.

A lecture assessing the powerful influence of the 1904-05 Revival on the inhabitants of Anglesey, especially Evan Roberts's visit to the island in June 1905, a lecture presented in 1977 by the late Rev. R. Tudur Jones (1921-98), the main recorder of the history of religion in Wales.
Pleser annisgwyl yw croesawu cyfrol newydd gan y diweddar Ddr R. Tudur Jones. Trwy lafur ei fab, Geraint, cyhoeddir o'r diwedd ddarlith estynedig a draddodwyd gyntaf ym 1977 am hanes Diwygiad 1904-05 ar Ynys Môn.

Fel y byddem yn disgwyl, mae'r ymchwil yn drylwyr a'r mynegiant yn goeth. Mae'r hanes hefyd yn ddiddorol ac yn bwysig, gan mai Ynys Môn yw un o'r lleoedd hynny lle y gwelwyd Diwygiad grymus ym 1904 cyn i Evan Roberts gyrraedd, ac fe adroddir hanes y diwygiad cynnar hwnnw a'i gefndir cyn troi at fis cynhyrfus Evan Roberts ei hun ar yr ynys.

Mae sawl gwedd ddiddorol i'r hanes. Diddorol, er enghraifft, yw gweld mai yn Llanddona y bu i Evan Roberts gynnal ei unig gyfarfod mewn eglwys Anglicanaidd, a dyfynnir sylwadau cefnogol y rheithor a sylwadau 'ecwmenaidd' eu naws gan y Diwygiwr ei hun (tt. 71-3). Ceir hefyd hanes deifiol (t. 66) am Evan Roberts yn gwneud 'ffigwr y groes' wrth weddïo am iachâd. Go brin fod hynny'n arferol i Fethodist Calfinaidd ganrif yn ôl – tybed ai eangfrydedd enwadol oedd y tu cefn i hyn, neu a wnaeth Evan Roberts yr arwydd yn fyrfyfyr heb sylweddoli ei ddefnydd yn y traddodiadau Eglwysig a Phabyddol?

Wedi adrodd yr hanes, ceir pennod yn tafoli'r digwyddiadau. Trafodir pynciau megis teimladrwydd, gwrthgilio ac ati a drafodir yn aml yn hanesyddiaeth y Diwygiad. Ond i'r darllenydd hwn ceir dwy wedd i'r hanes y dylid bod wedi eu tafoli ac na wneir. Yn gyntaf, mae'r ofergoeledd a lithrodd i'r digwyddiadau, megis y cannoedd o bobl a fu'n ceisio cyffwrdd Evan Roberts ar ddiwedd cyfarfod ym Mryn-du (t. 52).

Yn ail, ac yn fwy sylfaenol, ni chwestiynir yr elfen ofnadwy yn niwinyddiaeth Evan Roberts a berodd iddo o leiaf ddwywaith rybuddio pobl nad oeddynt am godi llaw a bod yn ddychweledigion y byddai 'digofaint Duw' yn eu haros (tt. 49 a 69-70). Mae'n amlwg fod y golygydd a'r awdur yn rhannu'r ddiwinyddiaeth honno, gan y bernir mai dim ond tröedigaeth ei fam yn ystod y Diwygiad a olygai y byddai'r awdur yn gallu cwrdd â hi eto yn dilyn ei marwolaeth gynnar (t. 10). Er nad yw'r diwygiwr, yr awdur na'r golygydd am gwestiynu'r peth, rhaid i'r darllenydd hwn o leiaf holi pa fath Dduw a fyddai'n caniatáu aduniad o'r fath neu beidio ar sail rhywbeth mor bitw â chodi llaw mewn cyfarfod diwygiadol.

Mae hon yn gyfrol fach ardderchog, ac yn gaffaeliad i haneswyr crefydd Cymru. Diolch amdani.

Gethin Rhys
Ysgrifennydd Cyffredinol Cynorthwyol Cytûn

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.
Mae'r teitl yma yn y categori a/neu is-gategori canlynol:
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Industrial Development of ...
John Elliott
£14.99
 
Prynwch
Amen, Dyn Pren - ...
Gwilym Tudur
£8.95
 
Prynwch
Cyfres y Cewri: 28. Dyn ...
Hywel Gwynfryn
£6.95
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Dan Bwysau
John Alwyn Griffiths
£8.50
 
Prynwch
Saesneg
Head in the Clouds - ...
Boyd Clack
£10.00
 
Prynwch
Plant
Caffi Merelli
G. R. Gemin
£7.99
 
Prynwch