Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Cyfres Celf 2000: Weledigaeth Geltaidd, Y
John Meirion Morris
ISBN: 9780862435547 (0862435544)Dyddiad Cyhoeddi Rhagfyr 2002
Cyhoeddwr: Y Lolfa, Tal-y-bont
Fformat: Clawr Caled, 305x215 mm, 122 tudalen Iaith: Cymraeg Archebir yn l y galw Ein Pris: £24.95   
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Astudiaeth arloesol o gelfyddyd y Celtiaid yn cynnig dehongliad diddorol o'r berthynas rhwng symboliaeth y gelfyddyd a byd natur a rhyfela, ysbrydolrwydd a defodaeth y bobl. Tua 150 ffotograff a diagram, dros 100 ohonynt mewn lliw.

A pioneering study of Celtic art which offers an interesting interpretation of the relationship between the symbolism of the art and the world of nature and war, spirituality and rites. Approximately 150 photographs and diagrams, with over 100 of them in colour.
Mae adolygiad ychwanegol yn dilyn

Mae'r gyfrol hon yn wahanol i lyfrau eraill ar gelfyddyd weledol y Celtiaid. Yr un cynnyrch archaeolegol sydd ger bron. Yr un ffotograffau o arlunwaith Celtaidd sy'n cael eu hastudio. Yr un hanes Celtaidd sy'n gefndir iddynt. Ond mae hon yn wahanol. Pam? Yr ateb yn syml ydi mai cerflunydd ac artist yw'r awdur, John Meirion Morris, yn 'edrych ar hen gelfyddyd y Celtiaid gyda dychymyg unigryw' ac mai ysgolhaig â diddordeb ysol yn chwedlau Cymraeg y Canol Oesoedd yw'r Athro Gwyn Thomas, a fu'n cydweithio ag ef i ddwyn y gyfrol i olau dydd.

Mae'n bwnc astrus. Bu'n rhaid symleiddio llawer ar yr arddull mewn mannau, er mwyn medru egluro beth sydd o'i le ar y dehongliadau arferol. Ond talodd y cydweithio ar ei ganfed. Trwy gydol y llyfr, mae'r ymchwil yn onest, yn ddi-ffrils ac yn cyfyngu'r awdur yn wyddonol, bron, i'w fater neu i lwybr ei ddadleuon.

Canolbwyntir yn fwy na dim yn y gyfrol ar y cyfnod La Tène, sef y cyfnod rhwng 500 C.C. a 100 C.C. (Oes yr Haearn yn fras). Dyma gyfnod sydd wedi’i ddisgrifio fwy nag unwaith ond heb gael ei ddadansoddi’n ddigon manwl yng nghyd-destun Cymru. Ymdrechir yn yr astudiaeth hon i roi inni ddarlun cyfan o gredo’r Celtiaid – sonnir, er enghraifft, am feddylfryd y Celtiaid ac arwyddocâd crefyddol gweithiau celfyddydol y cyfnod, gan fanylu ar bynciau megis ystyron cyfeiriadau at fyd Natur, torchau'r Celtiaid, y dechneg shamanaeth a’r deuoedd a'r trioedd, ymysg eraill. Mae John yn edrych ar y gwaith celf o safbwynt neu ongl wahanol, gan ddod i'r casgliad mai ‘dynodi gwahanol fathau o rymusterau a wna'r gelfyddyd wir Geltaidd. Rhoi mynegiant symbolaidd i'r grym hwnnw a wna’. Roedd yn rhaid cael artist i gasglu, cymharu a dod i'r canlyniad hwn. Archaeolegwyr fu'n trafod o'i flaen, a thechnegol, materol a disgrifiadol fu'r ymdriniaeth.

Yn y bennod olaf profa'r awdur fod celfyddyd y Celtiaid yn mynd yn ôl ymhell bell i'r gorffennol. Dyma gelfyddyd gynharaf Ewrop. Nid oes a wnelo dylanwadau’r Groegiaid, y Rhufeiniaid ac ati ddim â gwir hanfodion ein celfyddyd ni. Nid efelychiadau o bethau'r byd a geir yn y gelf hon; grym bywyd a marwolaeth yn ein bodolaeth sydd yma. Yr un yn ei hanfod yw'r siâp ar blac efydd Talyllyn â cherflun Neolithig. Anodd credu fod y cerflun o wraig a ddarganfuwyd yn Bwlgaria (Rhif 138 ar dudalen 106) wedi ei lunio 4,500 o flynyddoedd cyn Crist! Doedd darllen fod gwir gelfyddyd weledol y Celtiaid yn debycach i gelfyddyd Asia nag i gelfyddyd glasurol ddim yn syndod, rhaid cyfaddef. Celfyddyd ymenyddol ydyw. Mae hoffter o batrymau, a chymesuredd, yn nodwedd annatod ohoni.

Yr anhawster wrth ddylunio’r gyfrol, mae'n debyg, oedd fod yr awdur am lynu’n ddiwyro wrth drefn arbennig i'r darluniau. Er mwyn cymharu ac ymresymu, a hynny o fewn ffiniau cyfnod o amser cymharol fyr (ond cyfnod y perthyn iddo gynhaeaf gwych o ddarnau archaeolegol), cyfeirir at rai darnau yn fras ac yn fanwl. Roedd cyfle i'r dylunydd lunio cyfrol arbennig iawn yn weledol. Llwyddiant rhannol a gafwyd. Bid a fo am hynny, mae'r mynegai i'r lluniau yn y cefn yn un hwylus ryfeddol. Dyma lyfr a ddylai fod ar silff lyfrau pawb sy’n honni bod yn ‘berson creadigol’. ’Chewch chi ddim gwell gwerth pum punt ar hugain yn unman.

Nesta Wyn Jones
(crynodeb o adolygiad a ymddangosodd yn Barddas, 2004)

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.

* * *

Beth ydi’r hoen yma sydd gennym ni’r Cymry am fyd y Celtiaid? Ffenomen ddiweddar ydyn nhw, siŵr gen i, dyfais i brofi fod gennym ni, weddillion gwledig ar gyrion y Gorllewin soffistigedig, ryw orffennol disglair, rhyw dras urddasol i ymfalchïo ynddi. Unrhyw beth, yn wir, i brofi ein bod yn hanu o linach lawer mwy anrhydeddus na’r Tiwtoniaid anwar!

Chwarae teg felly i John Meirion Morris, cerflunydd, darlithydd, a rŵan ymchwilydd, am geisio darganfod ar ein rhan beth oedd yn mynd ymlaen ym mhennau’n hynafiaid pell, sut oedd eu meddyliau’n gweithio, a pham roeddan nhw’n creu pethau – cain, cymhleth, hudolus, beiddgar – sy’n ddirgelwch llwyr i ni Gymry glastwredig heddiw.

O gyfnod hir y Celtiaid fel gwareiddiad, dewisodd gyfnod La Tène (500 C.C.–100 O.C.) i’w ddehongli, ac enghreifftiau lu o’r cyfnod hwnnw a geir yn y gyfrol, sydd, gyda’i thestun gwreiddiol uniaith Gymraeg, yn llawn-lliw ac wedi’i dylunio’n hardd, yn addurn i’r bwrdd coffi tra byddwch yn ei darllen ac a fydd yn ychwanegiad gwerthfawr i’ch casgliad o lyfrau celf Cymraeg. Pob clod i’r wasg am gywain y casgliad gwerth chweil o luniau o amgueddfeydd ledled Ewrop, gan wedyn – ac mae hyn yn gymwynas fawr â’r darllenydd - eu gosod yn hwylus gyferbyn â’r testun priodol fel nad oes raid troi tudalennau fyth a hefyd.

Ond gwaith anodd ar y naw yw ceisio deall meddwl pobl oedd yn byw ddwy fil a mwy o flynyddoedd yn ôl; bron na fyddai’n haws darganfod olion bywyd, neu hyd yn oed Beagle 2, ar y blaned Mawrth! Dau fyd arall, pell i ffwrdd. Dyma pam bod y testun yn llawn geiriau amodol megis ‘honnaf’, ‘awgrymaf’ ac ‘yn fy marn i’, ac felly erys y cwestiwn parhaus ym meddwl y darllenydd – ‘Ydi o ar y trywydd iawn?’

Gan na all neb ateb y cwestiwn hwn, rhaid ceisio ei ddilyn wrth iddo gymryd sbienddrych i edrych ’nôl dros y canrifoedd. Trwy lygaid y cerflunydd edrychodd yn hir ar grwpiau o weithiau celf tebyg i’w gilydd, er mwyn ceisio gweld rhyw linyn cyswllt fyddai’n dadlennu eu harwyddocâd. Tarodd sbectol yr ysgolhaig ar ei drwyn a chwiliodd am olion o’r meddylfryd Celtaidd yn chwedlau bizarre y Mabinogion. Ac yna, ar ôl beth a ymddengys fel gwaith caled iawn, daeth i’w gasgliadau.

Fel gyda stori dditectif, hen dro fuasai i mi ddatgelu sut mae’n datrys y dirgelion. Yn hytrach, terfynaf trwy ofyn tybed a wyddoch beth yw ‘Ynyd’, neu a oedd gan y Celtiaid dduwiau? Mae’r atebion, gallaf eich sicrhau, yn rhai diddorol dros ben.

Ann Gruffydd Rhys

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.
Mae'r teitl yma yn y categori a/neu is-gategori canlynol:
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Hymns and Arias - Great ...
 
£4.99
 
Prynwch
Enwau Tir a Gwlad
Melville Richards
£12.95
 
Prynwch
Fy Nghawl fy Hun
Gerallt Lloyd Owen
£6.95
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Apostol
Dyfed Edwards
£9.95
 
Prynwch
Saesneg
Bee Book, The
Jo Byrne
£9.99
 
Prynwch
Plant
Dathlu gyda Sali Mali
Ifana Savill
£6.99
 
Prynwch