Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Pan Oeddwn Fachgen
Mihangel Morgan
ISBN: 9780862436483 (0862436486)Dyddiad Cyhoeddi Tachwedd 2002
Cyhoeddwr: Y Lolfa, Tal-y-bont
Fformat: Clawr Meddal, 185x120 mm, 112 tudalen Iaith: Cymraeg Ar gael Ein Pris: £5.95 
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Llyfr y Mis: Rhagfyr 1999
Nofel am blentyndod a ieuenctid anhapus bachgen ifanc yn ne- ddwyrain Cymru sy'n ceisio dod i delerau â'i rywioldeb.

A novel about the unhappy childhood and youth of a young boy in south-east Wales who tries to come to terms with his sexuality.
Does dim gwadu grym clyfrwch y nofel hon. Mae Mihangel Morgan yn gonsuriwr heb ei ail. Er imi bendroni ennyd dros yr eglurhad diflas am arferion orgraff y dafodiaith sy’n rhagflaenu’r nofel hon, fe lyncais yr M.M. ar waelod y llith, gan fwrw iddi i ddarllen. Do, fe’m twyllwyd eto gan y gwalch!

O dric llenyddol i un o driciau natur. Rhaid fod trawsrywiolion – oes, mae ’na ffasiwn air! – yn llythrennol yn methu byw yn eu crwyn. Hon yw’r ffenomen sy’n gyrru pobl holliach o un rhyw i fynnu fod llawfeddygon yn tynnu ymaith neu’n ail-lunio rhannau o’u cyrff er mwyn eu troi yn aelodau o’r rhyw arall. Gwewyr eithafol, dirdynnol ac anodd ei ddirnad! A mynd â ni dan groen y groten gudd sy’n cuddio yng nghorff gwrywaidd eiddil ei brif gymeriad yw prif ddiddordeb Mihangel Morgan yn y nofel fer a gafaelgar hon.

Neu felly yr ymddengys am ran helaetha’r stori.

Mae’n wir fod grymoedd eraill yn dylanwadu ar fywyd y bachgen. Cwm yn ne-ddwyrain Cymru yn chwedegau cynnar y ganrif ddiwethaf yw cefndir a chyfnod y stori, ac mae’r crwt dan bwysau parhaol o du ei gyfoedion am ei fod yn dod o un o deuluoedd prin y fro sy’n dal i arddel y Gymraeg ar yr aelwyd a’r cwrdd ar y Sul. Ond does dim dianc rhag y ffaith mai “sisi” yw’r gair o sen a deflir ato amlaf.

Ceir yma ddarlun sensitif o ffiniau cyfyng byd y bachgen ac ambell “bennod” gofiadwy yn ei fywyd, megis helynt y colur na ddaw i ffwrdd yn hawdd. Ond gydag awdur mor enwog am ei ddychymyg carlamus a’i ddyfeisgarwch beiddgar, roedd yn anorfod bron y deuai tro annisgwyl yn y gynffon cyn y diwedd.

Canlyniad hyn, pan ddaw, yw trawsnewid y nofel o un genre i un arall yn y tudalennau olaf un – ymgais slei, mae’n debyg, i gyfleu yn llenyddol y gwewyr o drawsnewid o un rhyw i’r llall.

Mae’r newid cyfeiriad yn gwbl gyson â strwythur y nofel, mae’n wir, ond mae’n dric sy’n dargyfeirio sylw’r darllenydd oddi ar brif gamp y gwaith. Cawn ein hamddifadu o ateb i’r cwestiwn fu’n corddi trwy gydol y stori, sef “Tybed beth ddaeth ohono/ohoni ar ôl tyfu’n ‘ddyn’?”

Haws newid genre llenyddol na newid gender corff, mae’n debyg. Ond fel darllenydd, nid oeddwn yn chwilio am ddifyrrwch hawdd. Byddai wedi bod yn well gennyf ddilyn trywydd y dryswch dwys ynglŷn â hunaniaeth y prif gymeriad i’w derfyn.

Personoliaeth na chaiff brifio i’w llawn dwf sy’n cael ei phortreadu yma, wedi’r cwbl; addewidion am argyfyngau yn y dyfodol na ddôn nhw bellach byth i’r fei. Rhyw chwarae gyda’r syniad o’r fenyw fawr yng nghroen y crwt bach a wneir. Mae’n wir iddo gael ei guddio gan golur a’i wisgo mewn ffrog a phais am ennyd awr, ond darlunio’i obsesiwn gydag allanolion arwynebol benyweidd-dra yw hynny. Nid yw ei atgasedd tuag at arwyddion amlwg ei gorff gwryw byth yn cael ei fynegi na’i gyfleu. Sy’n drueni.

Byddai cael dilyn y thema i’w phen draw wedi gwneud y nofel hon yn un llawer llai clyfar, ond yn un fwy beiddgar a boddhaol, efallai.

Aled Islwyn

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Babi a Mwnci Pric
Harri Parri
£2.25
 
Prynwch
Hufen a Moch Bach
Harri Parri
£2.00
Gramadeg y Gymraeg
Peter Wynn Thomas
£19.99
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Dan Bwysau
John Alwyn Griffiths
£8.50
 
Prynwch
Saesneg
Head in the Clouds - ...
Boyd Clack
£10.00
 
Prynwch
Plant
Caffi Merelli
G. R. Gemin
£7.99
 
Prynwch