Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Bwli - Nofel Fuddugol Medal Lenyddiaeth Gŵyl yr Urdd 2001
Owain Siôn
ISBN: 9780903131230 (0903131234)Dyddiad Cyhoeddi Mai 2001
Cyhoeddwr: Eisteddfod Genedlaethol Urdd Gobaith Cymru, Aberystwyth
Fformat: Clawr Meddal, 144 tudalen Iaith: Cymraeg Archebir yn l y galw Ein Pris: £3.95   
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Cyfrol arobryn cystadleuaeth Medal Lenyddiaeth Gŵyl yr Urdd 2001, sef nofel ar ffurf dyddiadur yn ymdrin â chyffro a phroblemau bywyd myfyriwr sy'n dioddef o bwlimia.

The winning entry in the Literary Medal competition of the 2001 Urdd Festival, being a novel in diary form dealing with the highs and lows of the life of a male student suffering from bulimia.
Disgynnodd fy llygaid barus ar glawr y nofel hon yn syth: wynebau ifanc, wynebau hapus, wynebau'n dawnsio chwerthin, a chysgod dau’n caru. Roedd y geiriau ‘Nofel Fuddugol Medal Lenyddiaeth Gŵyl yr Urdd 2001’ yn ychwanegu at yr apêl. Hwyrach fod y teitl Bwli yn edrych yn chwithig ar y fath glawr llawen – braidd fel sôs coch ar un o greadigaethau Delia Smith – ond pa ots am y teitl? Roedd hon yn argoeli bod yn nofel ddifyr.

Nofel ar ffurf dyddiadur sydd yma, a hwnnw’n ddyddiadur hwyliog dros ben yn adrodd hynt a helynt Dylan, myfyriwr ar ei drydedd flwyddyn ym Mhrifysgol Caer Banwy. Mae’n dipyn o gymêr: yn llanc llond ei groen – llawn hwyl a hormons a chwrw. Drwy gyfrwng cofnodion sy’n dew o dafodiaith Pen Llŷn, fe’i dilynwn ar ei daith drwy fywyd prifysgol; y meddwi, y caru, y tynnu coes, o ie, a’r gwaith sy’n mynnu dod dan draed bob yn hyn a hyn. Mae’r dirgelwch ynglŷn â’r teitl yn cael ei ddatrys wrth i Dylan ddarganfod bod Stifyn, bachgen a arferai ei fwlio yn yr ysgol, yn byw gyferbyn ag ef yn Neuadd Cynan. Mae’r cyfan yn flasus o ddifyr. Mae’n wir nad oes llawer o ddigwyddiadau arwyddocaol na datblygiad i’r dyddiadur; rhyw ‘sgod a sglod’ o nofel ydi hi – cyffredin a syml, ond blasus. Ac eto mae ’na ryw arogl od yn dod o’r gegin yn rhywle . . .

Roedd y newid slei a ddigwyddai’n raddol ar ganol y nofel yn fy atgoffa rhywfaint o nofel Angharad Tomos, Wele’n Gwawrio. Fel yn y dyddiadur hwnnw, mae’r cofnodion confensiynol yn pylu ac ochr arall i fywyd y prif gymeriad yn gwawrio arnom. Fesul tamaid, daw’n glir bod pethau ymhell o fod yn iawn i Dylan, a daw ambell flas anghyffredin i’r geg gan orfodi’r darllenydd i arafu a chnoi’r geiriau’n iawn. Dechreuwn sylwi bod ei bwysau'n bwysig i Dylan; gŵyr yn iawn ei bwysau delfrydol; nid yw'n fodlon tynnu ei grys-T o flaen ei gariad, ac fe’i daliwn yn dyfalu 'sgwn i faint o galorïa lyncish i?' Y myfyriwr cyffredin? ’Sgwn i.

Mynd o ddrwg i waeth wnaiff yr arogl o amheuaeth ar gymeriad Dylan. Er imi chwerthin ar ei ben ar ddechrau’r nofel wrth iddo chwydu o’n blaenau wedi sesh go drwm, neu gydymdeimlo ag ef wrth iddo gyfogi ar gyw iâr pinc, afiach, ffreutur y neuadd, dechreuaf deimlo’n annifyr pan fo Dylan yn dechrau chwydu heb reswm. Mae Dylan, mae'n amlwg, yn dioddef o’r afiechyd Bwlimia.

Mae'r teitl ar y clawr yn tynnu llawer mwy o sylw erbyn hyn na’r wynebau ifanc, hapus. Rydw innau wedi gwneud y camgymeriad o ddiystyru Stifyn, o gymryd yn ganiataol mai perthyn i ffiniau’r ysgol y mae unrhyw fwli. Caf fy nhwyllo i feddwl mai i orffennol Dylan y perthyn Stifyn, a rydw i, fel Dylan, yn hapus i’w anwybyddu a gwgu arno pan gyfyd ei ben o bryd i’w gilydd. Ond wrth i’r nofel fynd rhagddi, daw cysgod Stifyn yn fwy ar y coridor; mae ffrindiau Dylan yn mynd yn ffrindiau i Stifyn; mae Stifyn yn dechrau mynd yn fwy hy ei sylwadau; mae ambell dric slei yn cael ei chwarae. Mae’r bwli yn ei ôl.

Ai damwain yw’r ffaith bod y gair ‘bwli’ yn rhan o’r gair ‘bwlimia’, tybed? Yr atgofion o gael ei fwlian yw prif achos salwch bwyta Dylan. Mae’n wir bod problemau eraill yn dod i’w gwrdd hefyd, problemau teuluol, ariannol ac academaidd, ond oherwydd bwlio Stifyn, nid oes gan Dylan y sicrwydd na’r hunanhyder i ddelio â’r rhain, a ’dyw cysgod hyll Stifyn ar ei stepen drws yn gwneud dim ond dwysáu’r ansicrwydd a phorthi’r paranoia. Try at fwyd am gysur yn hytrach nag at ei ffrindiau, ei deulu neu Gwenno ei gariad. Mae’r nofel yn gorffen gyda Dylan yn swp digon truenus heb unlle i droi, ac roedd lwmp cas yn fy ngwddw wrth i’r awdur ein llusgo o’r olygfa a gadael Dylan ar ei ben ei hun bach.

Yn sicr, mae hon yn nofel bwerus iawn yn trafod pwnc sy’n dipyn o dabŵ; mae’r ffilm Lois yn aros yn y cof fel un a gyflwynodd ddarlun cignoeth iawn o afiechyd bwyta, ond hwyrach bod Bwli yn fwy o ddychryn gan mai bachgen sy’n dioddef. Mae merched yn fod i boeni am eu pwysau a chyfri’r calorïau, ond bechgyn . . .? Mae’r nofel hon yn wers bwysig mewn rhagrith. Salwch yw bwlimia, salwch all effeithio ar hyd yn oed lanciau ‘normal’ fel Dylan.

Mae Bwli yn nofel gofiadwy. Drwy gyfrwng adeiladwaith crefftus y dyddiadur, llwyddodd Owain Siôn i droi fy archwaeth farus am stori ddifyr yn ddiffyg traul o ddychryn.

Einir Lois Jones

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth edrych ar y teitl hwn hefyd edrych ar y canlynol:
Salem - Y Llun a'r Llan / ...
Tal Williams
£9.95
 
Prynwch
Cyfres Cig a Gwaed: Deffro
Angharad Edwards
£5.99
 
Prynwch
Cyffesion Geordie Oddi Cartref
Tony Bianchi
£7.99
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Apostol
Dyfed Edwards
£9.95
 
Prynwch
Saesneg
Bee Book, The
Jo Byrne
£9.99
 
Prynwch
Plant
Dathlu gyda Sali Mali
Ifana Savill
£6.99
 
Prynwch