Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Cyfres Darlith Goffa J. E. Caerwyn a Gwen Williams 2004: Dafydd Ap Gwilym - Y Gŵr wrth Gerdd
Gwyn Thomas
ISBN: 9780947531171 (0947531173)Dyddiad Cyhoeddi: Medi 2003  Cyhoeddwr: Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru
Fformat: Clawr Meddal, 210x138 mm, 52 tudalen Iaith: Cymraeg Archebir yn ôl y galw Ein Pris: £3.00   
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Darlith Goffa J. E. Caerwyn a Gwen Williams sef darlith ddifyr am fywyd a gwaith Dafydd ap Gwilym (bl. 1320-70), bardd natur a serch unigryw, ei arddull a'i ddelweddau, ei grefydd ac arferion yr oes.

The J. E. Caerwyn and Gwen Williams Commemorative Lecture, being an entertaining lecture on the life and work of Dafydd ap Gwilym (1320-70), a unique nature and love poet, his style and imagery, his religion and the customs of his age.
Ffrwyth darlith er cof am yr Athro J. E. Caerwyn Williams yw’r pamffledyn swmpus hwn ac y mae’n dda o beth cael cofio, yn yr oes gyfrifiadurol o ehebu hon, fod cyfryngau mwy hydreiddiol o ddyneiddiol, fel y ddarlith gyhoeddus, yn dal eu tir gan eu bod yn dangos nad yw dysg o reidrwydd yn rhywbeth oeraidd a mecanyddol.

Yn ei ddarlith llwyddodd Gwyn Thomas i gyfuno dau bwnc sydd yn agos at ei galon, sef ei edmygedd o ysgolheictod y diweddar Athro Caerwyn Williams a’i gariad at farddoniaeth Dafydd ap Gwilym. Trwy’r cyfosod hwn dengys Gwyn Thomas y gall barddoniaeth ganoloesol fod yn beth cwbl fyw, mor berthnasol a hoenus â chyfeillgarwch inni.

Rhennir y ddarlith o dan benawdau hwylus iawn: 'Pryd a Gwedd, ac Ambell Agwedd'; 'Dafydd, Adarydd'; 'Dafydd Adeiladol'; 'Dafydd y Coed'; 'Dafydd Ddilledydd'; 'Dafydd a Gwladeiddrwydd'; 'Rhai o Goelion Dydd Dafydd'; 'Cerdd Dafod Dafydd'; 'Delweddau Dafydd'; 'Rhai Llinellau'; 'Dewin Dywedyd'; 'Dafydd, Serch a Merched' a 'Dafydd a Chrefydd'. Bydd modd defnyddio’r penawdau hwylus hyn fel rhyw fath o fynegai.

Fel yr awgryma teitlau’r penawdau, y mae rhychwant eang o bynciau dan sylw, sydd yn brawf o ehangder meddwl y bardd ac ehangder diddordeb y darlithydd. Turir o dan wyneb y dystiolaeth i gynnig gwell syniad inni o bryd a gwedd Dafydd ap Gwilym, gan ymwrthod â chwedl yr hen wraig y cyfarfu David Johns â hi ym 1572 a chan ddod i’r casgliad, i raddau ar sail tystiolaeth ei gyfoeswyr o feirdd ac ar sail y safbwyntiau a fynegir gan y bardd ei hun, mai un main a thywyll nad oedd yn deg ei bryd oedd Dafydd. Yn ddiau, nid hon yw’r ddelwedd gonfensiynol o arwr rhamantus.

Eir i’r afael â phatrymau symbolau Dafydd ap Gwilym: gan amlaf, y mae’r beirdd fel adar ac adar fel beirdd i Dafydd. Dysgwn hefyd mai rhywbeth cwbl gadarnhaol yw adeiladu iddo – rhyw Dai Lloyd Evans y bedwaredd ganrif ar ddeg efallai. Pwysleisir agwedd greadigol ac optimistaidd y bardd gan Gwyn Thomas hefyd. Hyd yn oed yn ei gywyddau mwyaf digalon eu golwg, fel 'Yr Adfail' a 'Morfudd yn Hen', myn y bardd nad marw a dadfeilio am byth y mae’r byd er gwaethaf eu cyflwr gwachul ar y pryd. Y mae’n rhaid cydnabod fod ambell wedd ar gymeriad Dafydd na fyddai’n dderbyniol erbyn hyn. Uchelwr oedd Dafydd ap Gwilym ac felly agwedd drahaus sydd ganddo tuag at daeogion (sylwer ar ei ddefnydd o’r gair ’gwladeiddrwydd’). At hynny, yr oedd, fel llawer Cristion arall yr oes honno, yn wrth-Iddewig. Ystyrir hefyd a oedd cerddi serch Dafydd yn gerddi serch go-iawn ynteu ai cogio bach ydynt yn unig. Eithr, ym marn Gwyn Thomas, ni ddylai’r fath holi boeni llengarwyr o gwbl. Y peth pwysig i’w benderfynu ydyw ai mynegiant o brofiadau dynol dyfnion ydynt ai peidio, ac i’r cwestiwn hwnnw y mae ateb Gwyn Thomas yn bendant o gadarnhaol.

Gorffenna Gwyn Thomas ei ddarlith drwy drafod agwedd Dafydd at grefydd, ond hyd yn oed yn y cyswllt hwn nid oes dianc rhag thema fawr gwaith Dafydd, sef serch. Ceir ganddo ganu diffuant a grymus i Grist ar y groes ac y mae’r haf iddo fel rhyw Eden cyn y Cwymp. Ond y mae Dafydd yn holi hefyd ai oddi wrth Dduw y daeth ei serch at Forfudd ac ai peth daionus oedd y serch hwnnw. Casgliad Gwyn Thomas yw mai gŵr ysgyfala oedd Dafydd yn ei ieuenctid ond iddo droi mwyfwy at fyfyrdod cariadlawn dwys yn ddiweddarach. Dyna, yn rhannol, sydd yn rhoi’r fath amrywiaeth inni yn ei ganu.

Camp go brin fyddai cael hyd i well cyfathrebwr na’r Athro Gwyn Thomas. Y mae ei ddarlith yn ddiddanwch o ran ei dawn dweud a’i dysg. Gellir ymglywed â’r naws sgyrsiol drwodd a thro ond fe geir ôl myfyrio dwys ar waith un o feirdd mwyaf Cymru yn ogystal. Trafodwyd y bardd hwn a’i waith, nid o safbwynt pentwr o ddylanwadau cyfandirol ac nid fel enghraifft odidog o Gymraeg Canol nac ychwaith o safbwynt astudiaeth hanesyddol o ddatblygiad y gynghanedd, eithr fel llenyddiaeth sydd yn werth ei darllen o hyd. Aeth Gwyn Thomas ati i esbonio gwaith Dafydd ap Gwilym er mwyn inni ei ddeall fel corff o lenyddiaeth werthfawr a mawr yw ein diolch iddo am lwyddo i’n hatgoffa o’i werth.

Owen Thomas

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.
Mae'r teitl yma yn y categori a/neu is-gategori canlynol:
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Colin Jackson - The ...
Colin Jackson
£7.99
 
Prynwch
Canhwyll Marchogyon - ...
 
£4.99
 
Prynwch
Cryno-Ddysg y Cymry - ...
Cennard Davies
£6.99
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Dim Croeso '69 - ...
Arwel Vittle
£9.99
 
Prynwch
Saesneg
Levels, The
Helen Pendry
£8.99
 
Prynwch
Plant
Seren Orau'r Sêr! / ...
Sophy Henn
£5.99
 
Prynwch