Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Ein Llyw Cyntaf
Jan Morris
ISBN: 9781843230311 (1843230313)Dyddiad Cyhoeddi Gorffennaf 2001
Cyhoeddwr: Gwasg Gomer, Llandysul
Addaswyd/Cyfieithwyd gan Twm Morys.Fformat: Clawr Meddal, 183x124 mm, 132 tudalen Iaith: Cymraeg Allan o brint Ein Pris: £5.95   
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Llyfr y Mis: Gorffennaf 2001
Addasiad Cymraeg o Our First Leader, nofel ddychanol ffraeth a difyr am sefydlu tiriogaeth Gymreig ynysig yng nghanolbarth Cymru dan arweiniad annhebygol darlithydd prifysgol, a hynny o fewn Prydain sydd dan reolaeth y Natsïaid ar gychwyn yr Ail Ryfel Byd.

A Welsh adaptation of Our First Leader, a witty and entertaining satirical novel set in a nazi-occupied Britain at the commencement of the Second World War, within which a Welsh Homeland territory is established in mid-Wales under the unlikely leadership of an university lecturer.
Nid yw’r nofel ddychan yn greadur dieithr i lenyddiaeth Gymraeg, ond go brin y cafwyd nofel sydd mor anystywallt o hwyliog a choeglyd ei dychan ag Ein Llyw Cyntaf. Cafwyd nofelau Cymraeg wedi eu lleoli yn y dyfodol cyn hyn hefyd, er enghraifft, Wythnos yng Nghymru Fydd, ond llwyddodd Ein Llyw Cyntaf i osgoi’r naws bregethwrol a phruddglwyfus sydd yn nodweddu nofel Islwyn Ffowc Elis.

Ni olyga hynny mai ysgafn a phenchwiban yw natur cynnwys addasiad Twm Morys, oherwydd yr hyn sydd yn sail i lawer o ergydion gogleisiol y nofel yw'r drafodaeth wleidyddol ynghylch lle Cymru, a gwledydd bychain eraill tebyg i Gymru, yn yr Ewrop newydd sydd yn prysur ymffurfio ac yn gweddnewid strwythurau cyfansoddiadol gwladwriaethau'r Gorllewin.

Ond, er miniogi gogan a gwawd y nofel, ystumiwyd cryn dipyn ar hynt yr Ail Ryfel Byd. Pan aeth Hitler i ryfel yn erbyn y Rwsiaid, methodd Churchill â darbwyllo'r Americanwyr y gallai cynghrair â grym Comiwnyddol fyth fod yn dderbyniol. A dyna wledydd Prydain yn gorfod gwneud eu heddwch eu hunain ar wahân, gan adael y Rwsiaid a'r Almaenwyr rhyngddynt a'u potes byth oddi ar hynny.

Ar un olwg, byddai modd dehongli’r nofel hon fel propaganda ar ran y pleidiau Ewrosgeptig. Droeon a thro dadlennir y modd y gormesir gwledydd bychain gan ymerodraethau, ni waeth beth fo iaith y gormeswyr ac ni waeth beth fo lliw a llun y lluman. ‘Untermenschen’, neu bobl dan yr ordd, yw'r Cymry pa un ai Jac yr Undeb, y Swastika neu Sêr y Gymuned Ewropeaidd sydd yn cyhwfan uwchben y wlad. Fodd bynnag, y mae’r darlun a gynigir gan Ein Llyw Cyntaf ychydig yn fwy amlweddog na hynny, gan fod perthynas Cymru â'r ymerodraeth fawr arall yn y byd sydd ohoni, sef America, yn allweddol i waredigaeth Cymru.

Er mai addasiad o nofel Jan Morris yw Ein Llyw Cyntaf, nid oes rhithyn o ôl y cyfieithydd slafaidd ar y mynegiant. Yn wir, yr arddull yw un o ragoriaethau'r nofel hon. Osgoir y dweud ystrydebol, er mor rhwydd a dirodres yw'r defnydd a wneir o'r cywair tafodieithol. Yma ac acw, ceir ambell gyffyrddiad cynganeddol ond nid yw hynny'n tarfu ar lif y naratif. Enghraifft arall o ddyfeisgarwch yr awdur yw'r defnydd a wneir o ffont arbennig, sydd yn adlais o Lawysgrif Hendregadredd, i gofnodi ymgom Hitler ac i dynnu sylw at ei ideoleg wrthun o ethnig sydd â'i gwreiddiau yn yr Oesoedd Canol.

Ond fel gyda phob nofel ddychan ddeifiol wedi ei lleoli yn y dyfodol, nid cwbl ddychmygol ac anghredadwy mo'r cocynnau hitio. Er enghraifft, unig bapur newyddion Cymru'r dyfodol yn Ein Llyw Cyntaf yw Y Cymro Rhydd, 'celwyddyn wythnosol a ddôi o'r Weinidogaeth Bropaganda, o dan olygyddiaeth cyn-gopïwr ar y Western Mail.' Gan ei bod hi'n hawdd dychmygu'r fath newyddiaduriaeth, o gofio cyflwr presennol y wasg Gymreig, hwyrach y bydd darllenwyr yn synhwyro fod yr erchyll sefyllfaoedd eraill a ddisgrifir yn y nofel hon yn ddichonadwy hefyd.

Owen Thomas

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Omlet
Nia Medi
£7.95
 
Prynwch
Rhannu'r Tŷ
Eigra Lewis Roberts
£8.99
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Apostol
Dyfed Edwards
£9.95
 
Prynwch
Saesneg
Bee Book, The
Jo Byrne
£9.99
 
Prynwch
Plant
Dathlu gyda Sali Mali
Ifana Savill
£6.99
 
Prynwch