Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Cynhaeaf Hanner Canrif – Gwleidyddiaeth Gymreig 1945-2005
Gwilym Prys Davies
ISBN: 9781843239420 (1843239426)Dyddiad Cyhoeddi Mehefin 2008
Cyhoeddwr: Gwasg Gomer, Llandysul
Fformat: Clawr Meddal, 215x140 mm, 180 tudalen Iaith: Cymraeg Ar gael Ein Pris: £8.99 
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Darlun dadlennol a diddorol o wleidyddiaeth Gymreig rhwng 1945 a 2005 a hynny drwy lygaid un o wleidyddion pwysicaf y cyfnod hwnnw. Ceir yma bwyso a mesur cyfraniad Goronwy O. Roberts, James Griffiths, Cledwyn Hughes, George Thomas, John Morris, Ron Davies ac eraill. Sonnir am hanes sefydlu Cynulliad Cenedlaethol Cymru a rhoddir sylw i gyfraniad Cymdeithas yr Iaith Gymraeg.

A revealing and interesting account of Welsh politics between 1945 and 2005 through the eyes of one of the leading politicians of the period. The author analyses the contributions of Goronwy O. Roberts, James Griffiths, Cledwyn Hughes, George Thomas, John Morris, Ron Davies and others. Attention is given to the National Assembly of Wales and also the Welsh Language Society.
Ar 7 Gorffennaf 2007, union saith can mlynedd wedi marwolaeth Edward I, cynhaliwyd cyfarfod ym Mhontrhydfendigaid a roddodd y sl derfynol ar Gytundeb Cymrun Un, y cytundeb rhwng y blaengar yng Nghymru ar gwlatgar yng Nghymru, carfanau a oedd yn l ambell sylwebydd wediu eu hysgaru am bron i ganrif. Ar lawer golwg, themar gyfrol hon ywr carfanau hynny, cyfrol syn pwysleisio bod y garfan flaengar yn cynnwys elfennau gwlatgar, ac yn cydnabod bod y garfan wlatgar yn cynnwys elfennau blaengar.

Cn o glod sydd yma, clod ir gwladgarwyr ar datganolwyr Cymreig o fewn ir Blaid Lafur. Y prif arwr yw James Griffiths, ond ceir geiriau gwresog a threiddgar hefyd am Goronwy Roberts, Cledwyn Hughes, John Morris a Ron Davies, ynghyd theyrnged haeddiannol i Emrys Jones. Un o gryfderaur gyfrol ywr nodiadau manwl ar y ffynonellau yn ymwneud gweithgaredd y blaengar gwlatgar. ’r awdur wedi cyhoeddi ei hunangofiant (Llafur y Blynyddoedd, 1991), ychydig a ddywedir am ei gyfraniad ef ir gweithgaredd, ond maer nodiadau yn dangos bod hwnnw yn anhraethol fwy nar rhan weithredol fychan y sonnir amdano ar dudalen ix.

Nodwedd amlycaf y gyfrol yw cwrteisir awdur, hyd yn oed wrth drafod y mwyaf tanbaid or gwrth-Lafurwyr ar mwyaf ffyrnig or gwrthddatganolwyr. (Cofiaf gyda gwefr deyrnged Gwilym Prys Davies iw hen gyfaill Harri Webb ar achlysur dadorchuddio cofeb i Harri yn llyfrgell Aberpennar.) Maen hael ei sylwadau ar Ness Edwards ac maen darganfod ambell beth dymunol iw ddweud am George Thomas. Does odid ddim ar Megan Lloyd George, hithau, wrth fynnu sefyll yng Nghaerfyrddin yn etholiad cyffredinol 1966, wedi gwneud mwy na neb i amddifadur awdur o yrfa yn Nhŷr Cyffredin. Diddorol odiaeth ywr sylwadau ar Gwynfor Evans, er y ceir awgrym bod Gwynfor, wrth ennill isetholiad 1966, wedi gwneud tasg y datganolwyr Llafurol yn galetach o lawer.

Tra bod yr awdur yn gwbl ymroddedig i ddatganoli, ac yn cynnig syniadau gwerthfawr ar y ffordd ymlaen, wrth drafod pwnc yr iaith y mae ar ei fwyaf gwresog. Fel yn ei hunangofiant, maen delynegol wrth gofio ei fagwrfa yng Nghymreictod cadarn Llanegryn y 1930au, ac efallai ei fod yn or-besimistaidd ynglŷn dyfodol yr iaith yn yr ardaloedd gwledig. Mae hefyd, mi deimlaf, yn ddibris o Gymreictod cynhenid diwylliant ardaloedd Saesneg Cymru.

Yn ei Ragair, y mae Beverley Smith yn cyfeirio ar Gwilym Prys Davies fel ceidwad cadarn ein hiaith a gwarchodwr rhin ein gweriniaeth. Maen siŵr y bydd pawb syn darllen y gyfrol hon yn cytuno r sylw hwnnw.

John Davies

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.

Gwybodaeth Bellach:
Mae Cynhaeaf Hanner Canrif, gan yr Arglwydd Gwilym Prys Davies, yn cyflwyno darlun dadlennol a diddorol o wleidyddiaeth Gymreig rhwng 1945 a 2005 a hynny drwy lygaid un o wleidyddion pwysicaf y cyfnod hwnnw. Dilynir hynt a helynt digon cymhleth yr ymgyrchoedd gwleidyddol mawr yng Nghymru ar hyd hanner olaf yr ugeinfed ganrif i sicrhau mesur o ymreolaeth ac i ddiogelu parhad ein hiaith genedlaethol. Cofnodir y llwyddiannau ac adlewyrchir yr anawsterau, gan bwyso a mesur cyfraniad nifer o wleidyddion pwysig y dydd Goronwy O. Roberts, James Griffiths, Cledwyn Hughes, George Thomas, John Morris, Ron Davies ac eraill pobl yr oedd yr awdur yn eu hadnabod yn dda ac y bun cydweithio'n agos nifer ohonynt. Sonnir am hanes sefydlu Cynulliad Cenedlaethol Cymru 'a all fod yn egin senedd ffederal Gymreig y grym cynyddol [a fydd] yn gyfrifol am ddiogelu ein hetifeddiaeth genedlaethol a datblygu dinasyddiaeth Gymreig' a rhoddir sylw i gyfraniad allweddol Cymdeithas yr Iaith yn y frwydr i sicrhau cydraddoldeb i'r Gymraeg.

Dyma gyfrol bwysig gan ŵr craff a threiddgar ac un na ellid bod wedi ei hysgrifennu ond gan un a chanddo wybodaeth bersonol o'r hyn oedd yn digwydd y tu l i'r llenni.

HANES GWLEIDYDDIAETH CYMRU ERS 1945 GAN UN A FU YN EI CHANOL HI

Dyma gyfrol sydd wedi cymryd pedair blynedd iw hysgrifennu, ond dros hanner canrif iw pharatoi a rhwng y cloriau maer awdur yn mynd ati i grynhoi gwleidyddiaeth Cymru rhwng 1945 a 2005.

Mawr fur newidiadau yn y cyfnod hwn wrth reswm, ac mewn 180 o dudalennau mae Gwilym Prys Davies yn ymdrin yn bennaf r ddwy thema gyfochrog sydd wedi bod yn gyson drwy ei yrfa hir fel gwleidydd gwlatgarol, sef y frwydr dros sefydlu llywodraeth ddatganoledig yng Nghymru a diogelu parhad ein hiaith genedlaethol drwy bwyso am statws cyfreithiol ir Gymraeg.

Yr Arglwydd Prys Davies, brodor o Lanegryn, Sir Feirionnydd a chyfreithiwr wrth ei broffesiwn, oedd yr ymgeisydd Llafur a drechwyd gan Gwynfor Evans yn isetholiad Caerfyrddin 1966. Fe weithiodd yn ddiwyd dros Gymru drwy gydol ei yrfa wleidyddol ac fel un a chanddo wybodaeth bersonol or hyn oedd yn digwydd y tu l ir llenni, yn enwedig o fewn y Blaid Lafur, maen pwyso a mesur ag awdurdod gyfraniad nifer o wleidyddion a gweision sifil dylanwadol y dydd Goronwy O. Roberts, James Griffiths, Cledwyn Hughes, J. Emrys Jones, George Thomas, John Morris, Ron Davies ac eraill pobl yr oedd yn eu hadnabod yn dda, a rhai ohonynt yn gydweithwyr iddo.

Meddair golygydd, J. Elwyn Hughes: Mae Gwilym Prys Davies yn dadlennu sawl cyfrinach ddiddorol dros ben yn y gyfrol hon na chawsant erioed eu datgelun gyhoeddus or blaen. Mae hefyd yn dangos i ba raddau yr oedd ei berthynas o ag aelodau o bleidiau eraill yn allweddol bwysig mewn sawl cyfeiriad er enghraifft, y cyfarfod rhyfeddol hwnnw a fu rhyngddo fo a Gwynfor Evans.

Maer gyfrol hefyd yn gyfle i Gwilym Prys Davies roi sl ei fendith ar ffurfio llywodraeth glymblaid Llafur/Plaid Cymru yn 2007: "Fem blinid drwy gydol ymgyrchoedd yr hanner canrif gan y gwrthdrawiadau celyd a difol yn rhengoedd radicalaidd Cymru; felly, datblygiad pwysig a chalonogol, yn 2007, oedd furfio llywodraeth glymblaid Llafur/Plaid Cymru ar lwyfan y Cynulliad yn seiliedig ar ddogfen bolisi Cymrun Un (er ei geiriau amherffaith). Ffurfiwyd y glymblaid o ganlyniad i amgylchiadau gwleidyddol arbennig ac nid ywn dilyn y bydd yr hen elyniaeth a fu mor ddinistriol yn diflannu. Ein gobaith yw y tyf parch, ysbryd cydweithredol a chymod parhaol rhyngddynt mewn llywodraeth. Ac os digwydd hynny, bydd o werth cyffredin difesur i Gymru.

Maer awdur yn pwysleisio drwy gydol y gyfrol y llwybr anodd sydd iw droedio ym myd gwleidyddiaeth rhwng cadw at egwyddorion a chyfaddawdu lle bo hynnyn ddilys.

Ychwanega J. Elwyn Hughes, Beth yr ydych yn ei gael gan Gwilym Prys Davies yn y gyfrol hon yw gwybodaeth o lygad y ffynnon gwybodaeth gan ŵr a oedd yn yr union fan a lle yn sylwebydd or tu mewn ond yn gallu edrych or tu allan, yn wrthrychol ac yn deg iawn.

Dyma rai o sylwadau Gwilym Prys Davies or llyfr ar rai o fawrion y Blaid Lafur yng Nghymru...

Ar John Morris...."Dros gyfnod o ddeugain mlynedd ar y Fainc Flaen, gweithredwr gwleidyddol ydoedd o ran ei anian, gŵr a nodweddid gan ymroddiad pwrpasol a phenderfyniad i gyflawni amcan pan oedd amodau'n caniatu. Heb iddo gael y cyfle i weithredun gadarnhaol, ni fynnai ymhl yn llwyr gwleidyddiaeth gan dueddu i gilion l at ei waith ar y Bar. Mentraf awgrymu mair elfen hon yn ei gymeriad yw cryfder pennaf John Morris, mewn un ystyr, a hanfod y llwyddiant a ddaeth iw ran.

Ar Goronwy O. Roberts...Bydd Goronwy Roberts yn haeddiannol enwog am ffurfior Mudiad Gwerin, er na ddaeth dim ohono pan ddaeth y Rhyfel i chwalur aelodau. Rhaid diolch am y Rhaglen i Gymru, am y Portreadau gwerthfawr...ac am ei waith blaenllaw ar hyd y blynyddoedd yn agor clust y Mudiad Llafur yng Nghymru ir achos deallusol dros bolisau Cymreig. Nid oedd modd gwybod bryd hynny fod ei strategaeth ganolog o Gymreigior Blaid Lafur yng Nghymru yn un y gellid ei gwireddu. Ond fei gwireddwyd.

Ar Jim Griffiths....Ni chredaf y byddwn ymhell om lle trwy honni mai [Jim Griffiths] fur gwladweinydd Cymraeg amlycaf a mwyaf dylanwadol yn hanes y Blaid Lafur hyd yn hyn. Ac anodd meddwl am neb a allai fod wedi rhoi i Gymru yr arweiniad a roes ef yng nghyfnod olaf ei fywyd.

Ar Cledwyn Hughes....Rhadlonrwydd, cydbwysedd, goddefgarwch, dyfalbarhad, agosatrwydd gwerinol, rhyw gymaint o gyfrwystra gwleidyddol ynghyd hiwmor bob amser dyna nodweddion neilltuol Cledwyn Hughes.

Ar George Thomas....Bun gymwynaswr r gwan ar anghenus ar oedrannus ar methedig. Ac eto, er cystal yr holl weithgarwch daionus hwn, medrair funud nesaf droi i fod yn ddyn bychan a milain. Hawdd iawn oedd pechu yn ei erbyn - ac ni faddeuain hawdd ir rhai a droseddodd yn ei erbyn. Roedd yn deyrngar ir carn ac yn was bach i Wilson. Roedd yn elyn milain ir cenedlaetholwyr Cymreig ac yn wrthwynebydd ffyrnig i bob amlygiad o ddeffroad yr ymwybod cenedlaethol yng Nghymru. Tueddwyd iw gymryd yn llawer rhy ysgafn gan ei gyd-wleidyddion. Camgymeriad oedd hynny. Roedd yn wleidydd medrus a chanddo gyfrwystrar cadno.

Ar Ron Davies....Mor rhyfedd, mor ddyrys, yw bywyd. Os bu Rhagluniaeth yn garedig wrth Ron Davies ar y deunawfed o Fedi 1997, eto ymhen blwyddyn, ac yntau yn awr anterth ei nerth, bu ffawd yn ddidostur wrtho. Yn sydyn, ar noson 26 Hydref 1998, daeth argyfwng yn ei fywyd personol...Sut y medrai eiliad o wallgofrwydd ddinistrio mor llwyr? Gwelwyd ei golli. Ni all neb ohonom wybod a fyddai Ron Davies wedi aros yr un dyn yn y swydd. Ond mae ei record fel Ysgrifennydd Cymru, fel Llefarydd ar faterion Cymreig, y berthynas ragorol a fu rhyngddo a Dafydd Wigley, ei agwedd gadarnhaol tuag at anghenion y Gymraeg ar dystiolaeth ei fod yn coleddur egwyddor weriniaethol, i gyd yn argoeli y gallasai fod yn arweinydd eofn a radical mewn cyfnod allweddol yn hanes ein cenedl.
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Cyfres Hanes Cymdeithasol ...
 
£9.99
 
Prynwch
Semtecs - Gwobr Goffa ...
Geraint V. Jones
£7.00
 
Prynwch
Cristnogaeth a Gwyddoniaeth
Noel Davies
£16.99
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Apostol
Dyfed Edwards
£9.95
 
Prynwch
Saesneg
Bee Book, The
Jo Byrne
£9.99
 
Prynwch
Plant
Dathlu gyda Sali Mali
Ifana Savill
£6.99
 
Prynwch