Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Tonnau Tryweryn
Martin Davis
ISBN: 9781847710765 (184771076X)Dyddiad Cyhoeddi Hydref 2008
Cyhoeddwr: Y Lolfa, Tal-y-bont
Fformat: Clawr Meddal, 195x130 mm, 272 tudalen Iaith: Cymraeg Archebir yn l y galw Ein Pris: £8.95   
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Llyfr y Mis: Tachwedd 2008
Boddi Cwm Tryweryn yw cefndir y nofel gyffrous hon. Cawn hanes cyfnod y 1950au hyd at 2007 trwy lygaid Mefina, Emlyn, a Des O'Farrell y Gwyddel, a'r modd y mae eu bywydau'n cydblethu. Mae eu helyntion personol a'r cefndir ffeithiol yn arwain at uchafbwynt adeg boddi Tryweryn a sut y mae hynny'n effeithio ar eu bywydau.

The background to this novel is the drowning of Cwm Tryweryn. We follow the lives of Mefina, Emlyn and the Irishman Des O'Farrell between the 1950s and 2007, and the way in which they interact with each other. Their personal affairs and the historical background reached a climax at the time when Tryweryn was drowned, and subsequently affected their whole lives.
Y llynedd, pan nodwyd hanner canmlwyddiant y mesur seneddol i foddi Cwm Tryweryn, llwyfannwyd drama ddirdynnol Manon Eames, Porth y Byddar. Roedd Tryweryn unwaith eton llenwi colofnaur wasg Gymraeg, ar digwyddiad yn parhau i ennyn dicter a thristwch dwfn. Syndod felly ywr ffaith mai Martin Davis ywr nofelydd cyntaf i fynd ir afael r hanes, ac mae ei ddull o wneud hynnyn annisgwyl hefyd. Nid ywr nofel wedii lleoli yng Nghwm Tryweryn, nac yn sn am ddioddefaint y bobl a ddadleolwyd. Yn hytrach, cawn hanes tri chymeriad - Mefina, Emlyn a Des - o ddiwedd y 1950au hyd at 2007; cyffwrdd u bywydau yn unig a wna digwyddiadau cythryblus Tryweryn.

Trwy lygaid Mefina, syn astudio i fod yn nyrs, gwelwn fwrlwm Lerpwl ar ddechraur 1960au. Mae Mefina wedi dianc or hyn y maen ei weld yn gawell – sef agweddau cul ei theulu ai milltir sgwr, ai charwriaeth ddiniwed gydag Emlyn. Ond er gwaethaf cyffro ei bywyd newydd a churiad afieithus y Merseybeat, gwelwn ei bod yn bell o fod yn rhydd. Rhaid iddi ufuddhau i reolau llym ei neuadd breswyl, a rhoi disgwyliadau ei theulu o flaen ei gyrfa ai hapusrwydd. Mae boddi Tryweryn yn ei gorfodi i feddwl o ddifrif am ei Chymreictod ai breuddwydion naf am briodi meddyg cefnog.

Cenedlaetholwr tanbaid a phengaled yw Emlyn, ac nid ywn gymeriad hawdd cydymdeimlo ag ef bob amser. Caiff boddi Tryweryn effaith fawr arno oherwydd mai yno y magwyd ei nain, a thrwy lygaid Emlyn cawn olwg ar fudiadau protest ac eithafwyr y cyfnod. Dyma gymeriad mwyaf cymhleth y nofel; maer Emlyn delfrydgar a welwn ar ddechraur nofel yn dra gwahanol ir cymeriad tywyll a chwerw a welwn yn ddiweddarach.

Cawn safbwynt arall ar Dryweryn gan gymeriad Des OFarrell, oherwydd ei fod yn Wyddel anwleidyddol syn cael ei gyflogi i weithio ar y safle. Ond, ymhen amser, daw Des i fod yn genedlaetholwr – fel ei daid, a fun garcharor yng ngwersyll Fron-goch – a chawn olwg ar gyfnod tywyll yn hanes gogledd Iwerddon.

Un o wendidaur nofel yw ei diffyg cynildeb, ar manylion diangen megis hanes plentyndod rhai cymeriadau ymylol. Serch hynny, mae arddull yr awdur yn eglur, ar nofel yn rhwydd i'w darllen er ei bod yn cwmpasu cyfnod maith. Cawn hanes gafaelgar tri chymeriad difyr a thristwch Tryweryn yn gefnlen ir cyfan.

Eiry Miles

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.





Gwybodaeth Bellach:
Tryweryn yn Tanio Dychymyg Awdur

Ar nos Wener 31 Hydref, cynhaliwyd lansiad nofel hanesyddol newydd Martin Davis, Tonnau Tryweryn (Y Lolfa, 8.95) yn y Llew Du yn Nhalybont, Aberystwyth yng nghwmni Brigyn.

Yn l y wasg, nofel yw hi syn dilyn hynt a helynt tri chymeriad tra gwahanol iw gilydd, dros gyfnod o hanner canrif, wrth iw gwleidyddiaeth a digwyddiadauu cyfnod newid cwrs eu bywydau fesul un, a dyfroedd Tryweryn yn gefnlen cyson ir cwbwl.

Cawn hanes Mefina, merch ifanc ai blys ar fod yn nyrs, ei chenedlaetholwr o gariad, Emlyn, ar straen a roddir ar eu perthynas wrth i Mefina ddewis mynd i astudio i Lerpwl. Wrth ir misoedd droin flynyddoedd, a Mefina wedi dod o hyd i gariad newydd, mae Emlyn yn chwerwi fwyfwy tuag at Lerpwl, a phopeth y maer ddinas honno yn ei gynrychioli. Ymuna r ymgyrchoedd yn erbyn boddi Capel Celyn, a chanfod ei hun ymhlith y rhai sydd yn barod i weithredu... ond mae cynlluniau Lerpwl yn tynnu trasiedi sydyn iw fywyd mewn modd na ddychmygodd byth. Pan ddychwela Mefina ir ardal rhai blynyddoedd yn ddiweddarach gydai gŵr, y Gwyddel Gweriniaethol Des OFarell, syn derbyn swydd fel warden yng ngwaith Tryweryn, mae pethaun mynd o ddrwg i waeth. Ac wrth i ddaliadau gwleidyddol y cymeriadau gryfhau, felly hefyd y maer dynfa tuag at weithredu, a thrais.

chymeriadau mor fyw r rhain, wedi eu selio mewn hanes cymharol ddiweddar, rhaid gofyn y cwestiwn a ydyn nhwn deillio o bobol o gig a gwaed. Ond yn l yr awdur Martin Davis, Dychymyg pur ydyn nhw, pob un. Er hynny, maen cyfaddef iddo wneud gwaith ymchwil trwyadl wrth baratoi, ac ymgolli yn yr hanes: "Dwi wedi astudio Hanes Cymru, dyna oedd fy ngradd a ngradd bellach, felly mae gen i ddiddordeb byw yn y peth. Yn achos Tonnau Tryweryn, cael fy mherswadio iw sgwennu y gwnes i, ac roedd hynnyn ychydig o her. Weithia, os ydi rhywun hefo gormod o ddiddordeb yn y testun, mae on gallu llesteirio rhywun... er, erbyn y diwadd on i wedi ymgollin llwyr!"

Yn fuan yn ei waith ymchwil daeth i sylweddoli bod ardal Cwm Tryweryn wedi chwarae rhan mewn sawl ymgyrch wleidyddol, ac nid dim ond yr amlwg: "Nath o nharo i bod na dri pheth rhyw fath o gysylltiad rhyngddyn nhw ag ardal Tryweryn sef ymgyrchoedd Tryweryn ei hun, hanes Frongoch, lle ganed yr IRA i bob pwrpas, ar ffaith bod hunanfomwyr Llundain wedi dewis canolfan ganŵio ger yr Afon Tryweryn i gael rhyw fath o gyfarfod bondio cyn cyflawniu hymosodiad nhw. O weld y tri pheth yna, on in meddwl, wel, ma na stori yn rwla," eglura.

Teimlodd nad oedd modd creu cysylltiad uniongyrchol, ond roedd rhywbeth yn hynny wedi cydio: "On i ddim isio sgwennu nofel ddogfennol hanesyddol, fel y cyfryw, meddai. Felly penderfynodd wyro oddi wrth y digwyddiadaur ydym nin gyfarwydd nhw, gan adael y rheinyn ddim ond cefndir ir nofel: "Pan fydda in sgwennu, dwin licio meddwl am y petha lleia tebygol, yn hytrach na dilyn rhyw drywydd amlwg," esbonia.

Gadawodd felly ir cymeriadau arwain, au stori nhw sydd yn y nofel, ac nid ffeithiau moel: "Mewn gwirionedd, mae hin nofel am y ffordd y gwnaeth y digwyddiadau yma effeithio ar bobol au perthynas hefoi gilydd. Yn aml, maer sgil effeithia yn gallu gneud llanast o fywyda pobol."

Maer bobol, neur cymeriadau, yma yn ein tywys drwy flynyddoedd cythryblus yn ein hanes, wrth iw bywydau gael eu dryllio gan orthrymau y tu hwnt iw rheolaeth, a thynnur darllennydd iw byd nhw. Cawn gipolwg ar fywyd pob dydd trigolion ardal Tryweryn yn ystod cyfnod du iawn yn eu hanes, a hwnnwn ddarlun mor fyw y maen peri i ni fynd o dan groen eu hofnau, eu dicter, au cymhellion.

Er mai yn Lloegr y cafodd Martin Davis ei fagu, cafodd ei eni yn Llanrwst, y mae wedi byw yng Nghymru er pan yn ddeunaw oed, ac maen ystyried ei hun yn Gymro pybyr. Mae ganddo gof plentyn o basio Capel Celyn yn ystod y 60au cynnar, ar y ffordd i aros yn eu carafn ym Mhorthmadog, a gweld y gwaith yn mynd rhagddo.

"Maen rhaid mai rhyw naw oed on i, meddair awdur wrth adrodd yr hanes. Daeth dau weithiwr ata i a thynnu nghoes i, man rhaid mod i wedi gwisgo fatha soldiwr. Whose army are you in?, medden nhw, The Free Wales Army, medde fin syth! Dwn i ddim lle on i di clywed yr enw, ond maen rhaid i fod o wedi treiddio rywsut neui gilydd!"

Mae Tonnau Tryweryn ar gael och siop lyfrau leol neu gwales.com. Tonnau Tryweryn oedd Nofel y Mis Cyngor Llyfrau Cymru ar gyfer mis Tachwedd 2008.
Gwobrau:
Dewiswyd gan Gyfnewidfa Ln Cymru ar gyfer ei Silff Lyfrau 2008-09.
Chosen by Wales Literature Exchange for its 2008-09 Bookcase.
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Haf a Cherddi Eraill, Yr
R. Williams Parry
£5.00
 
Prynwch
Ac Yna Clywodd Sŵn y Mr
Alun Jones
£9.99
 
Prynwch
Maison du Soleil, Y
Mared Lewis
£7.95
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Apostol
Dyfed Edwards
£9.95
 
Prynwch
Saesneg
Bee Book, The
Jo Byrne
£9.99
 
Prynwch
Plant
Dathlu gyda Sali Mali
Ifana Savill
£6.99
 
Prynwch