Hanes cyffrous am ddau ffrind yn teithio dros fil o gilomedrau ar gefn beic ar draws ucheldiroedd anial Tibet, yn cynnwys disgrifiadau cyfoethog o'r tirwedd gerwin a sylwadau treiddgar am gyflwr gwleidyddiaeth, crefydd a ffordd o fyw trigolion y wlad. Cyfrol a osodwyd yn uchel yng nghystadleuaeth y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol Llanelli 2000. 16 ffotograff lliw.

A fascinating account of a cycling journey undertaken by two friends across the wild highlands of Tibet, comprising rich descriptions of the harsh landscape and comments on the political, religious and everyday life of the inhabitants. A volume which received high praise in the Literature Medal competition at the Llanelli National Eisteddfod 2000. 16 colour photographs.

Yn y gyfrol hon awn ar daith o Gymru at gyrion Everest, a’r rhan fwyaf serth ohoni ar gefn beic. Ceir llu o gyfleoedd i gyflwyno golygfeydd bythgofiadwy, anturiaethau enbyd, a chymeriadau lliwgar, a does dim dwywaith nad yw’n llwyddo.

Daliwn ein gwynt wrth i’r awdur a’i gyfaill gludo beic i mewn i China yn anghyfreithlon a theithio i Tibet heb drwydded deithio. Cyfarfyddwn â rhes o deithwyr lliwgar, rhai yn hoffus a rhai eraill, fel yr Americanwyr, nad oedd erioed wedi dysgu ‘ei bod yn bosibl iddyn nhw golli dadl, ffeit neu ryfel’. Arweinir ni’n gelfydd ar daith, sydd ar brydiau’n hunllefus – mae un cam yn unig ohoni yn gyfystyr â dringo’r Wyddfa chwe gwaith! Erbyn cyrraedd troed Chomolungma (Everest), teimlwn ein bod wedi profi arteithiau a gwefrau, wedi blasu te menyn Yak hallt a gweld golygfeydd gwych ac allorau anghysbell â’u baneri lliwgar.

Weithiau mae rhywun yn teimlo fod yr awdur yn bodloni ar ddweud fod y rhiw yn serth neu ei fod wedi blino yn hytrach na chyfleu’r ymdrech neu’r blinder hwnnw. Gellid dychmygu’n ogystal mai un o’r pethau mwyaf trawiadol am ddyddiadur fel hwn fyddai perthynas yr awdur a’i gyd-deithiwr. Mae prinder y cyfeiriadau at Dylan yn gallu cythruddo’r darllenydd. Oni fyddai gan yr awdur ryw sylw, neu efallai lif o regfeydd, o sylweddoli fod ei fêt wedi colli polion y babell filltiroedd i lawr y cwm ac y byddai’n rhaid iddynt dreulio’u nosweithiau yn eu sachau cysgu? Fe fyddai’r dyddiadur yn ddifyrrach o gael ambell gip ar y berthynas rhyngddynt ac yn sicrhau fod ychydig yn rhagor o gymeriad yr awdur yn gymysg â’r golygfeydd.

Mae’r ffotograffau trawiadol yn ychwanegu’n arw at y gyfrol ac fe fyddai map wedi ychwanegu rhagor. Cawn ambell gip ar hanes y wlad drwy gydol y daith, ac wrth ddynesu at y mynydd cawn hanesion am gyfraniad ambell Gymro at ei hanes – un o Gymru oedd Mr Everest, er enghraifft.

Llwyddodd Llion Iwan i fynd at droed Everest a rhannu golygfeydd, aroglau, blasau, lliwiau, argyfyngau a gwefrau’r daith, gan gyflwyno’r wlad a’i hanes a’i brofiadau unigryw ei hun gan fynd â’i ddarllenwyr gydag o. Mae trigolion Tibet yn bobl ysbrydol iawn, a theimlwn droeon fod yr awdur yn uniaethu â’r ysbrydolrwydd hwn ac ar ddiwedd ei daith mae’n gollwng ‘offrwm o ddarnau arian i’r afon a sibrwd gweddi dawel, daer, y caiff ddychwelyd ryw ddydd’ – gobeithio y daw hynny’n wir.

R. Arwel Jones

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.