Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Tai Bach a Thai Mas - Y Cardi ar ei Waethaf
Lisa Pennant
ISBN: 9781902416212 (190241621X)Dyddiad Cyhoeddi Rhagfyr 2000
Cyhoeddwr: Cymdeithas Lyfrau Ceredigion, Aberystwyth
Fformat: Clawr Meddal, 155x240 mm, 158 tudalen Iaith: Cymraeg Allan o brint Ein Pris: £6.99   
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Cyfrol o atgofion personol gan un a faged yn Ne Ceredigion ar ddechrau'r ugeinfed ganrif yn cynnwys y melys a'r chwerw, y dwys a'r ysgafn, yng nghyd-destun byd addysg a chrefydd, bonedd a gwerin, a chymeriadau lliwgar cefn gwlad. 16 ffotograff du-a- gwyn.

A volume of personal reminiscences by one raised in South Cardiganshire at the beginning of the 20th century comprising both sweet and bitter, solemn and lighthearted reminiscences, in relation to education and religion, gentry and workers, and colourful country characters. 16 black-and-white photographs.
Atgofion Lisa Pennant am ‘Gilcin o Geredigion’ yw cynnwys y gyfrol ddifyr hon. ‘Dysgais yn ifanc fod bywyd yn annheg,’ meddai ar y diwedd, a rhaid cytuno â hi. Nid ei hatgofion hi ei hunan yn unig sydd yma; manteisiodd ar gof ei mam a’i thylwyth niferus.

Ganed Lisa Pennant (ffugenw, fel llawer un arall yn y llyfr) ar ddiwedd dauddegau’r ugeinfed ganrif, pan ddioddefai’r ardaloedd gwledig dlodi na ellir ei amgyffred heddiw. Peth cymharol yw tlodi, a deil Lisa Pennant mai hunan-barch a chadw urddas a’u galluogodd i oroesi’r cyfnod llwm hwnnw.

Trwy lygad plentyn y gwelwn ni’r hanesion yn y ddwy bennod wych ‘Dyddiau Ysgol’ a ‘Bwystfilod y Maes’. Agorwyd y National School yn 1860 a Saesneg oedd iaith yr addysg, fel ym mhob ysgol arall yng Nghymru’r cyfnod. Dyfynnir o lyfr log yr ysgol am y blynyddoedd 1900-1933; ond prin y gallai neb gofnodi ymddygiad ambell brifathro, ac y mae hanes yr athrawes wnïo cyn ymweliad yr Arolygwr Ysgolion yn anhygoel.

Yn y bennod ‘Bwystfilod y Maes’, mae’n hollol nodweddiadol mai’r hyn a arhosodd yng nghof yr eneth fach oedd gweld y gwartheg ‘…yn rhedeg bob cam i gwrdd â’u cymar,’ sef y tarw ‘o dras uchel’ a brynwyd er budd yr ardal gyfan. Mae’n cofio chwythu’r fegin yn yr efail a’r gof yn pedoli’r ceffyl gwedd yr oedd arni gymaint o’i arswyd. Yr oedd hi dipyn yn hŷn pan geisiodd odro Seren, y fuwch anystywallt. Disgrifia’r gwaith a’r offer angenrheidiol i gael y ddau gynhaeaf i ddiddosrwydd, ac yna’r diwrnod dyrnu a lladd y llygod mawr. Rhoddir dipyn o sylw i’r creaduriaid annymunol hyn drwy’r llyfr, manylir ar y defnydd a wnaed o bob rhan o gorff y mochyn, a sylweddolwn mor llafurus oedd y goruchwylion hyn i wraig fferm. Rhyfeddais ddarllen fod halltu mochyn yn cael y fath effaith ar barwydydd tai, fel y treiddiai’r heli i’r cerrig.

Mae’n demtasiwn i ddychmygu beth a wnâi’r nofelydd Caradoc Evans o’r hanesion sydd yn y bennod ‘Gweinidogion, Blaenoriaid a Throseddwyr’; Jacob Thomas ac arian y Racabiaid; y pregethwr ‘cyrddau mawr’ ar lan y môr, a’r hanes anhygoel am y ‘fam siop’. Nid yw’n syndod fod angen ffugenwau ar y cymeriadau!

Teimlwn mai pennod o fân-siarad a chlecs oedd ‘Bonedd a Gwreng’. Yn y bennod olaf sonnir am feddyginiaethau traddodiadol; dyddiau cario dŵr o’r ffynnon a thai bach cyntefig. Y frawddeg a’m syfrdanodd oedd: ‘collwyd y rhamant o gael tŷ bach lawr yng ngwaelod yr ardd.’ Rhamant!

Mae’r llyfr yn darllen yn llyfn fel afon a’r eirfa’n gyfoethog o eiriau lleol megis ‘anwedd’, ‘hansh’, ‘plât bando’, ‘stwmo’r tân’, ‘merched Cranogwen’. Ni ddywedir pwy a dynnodd y lluniau ardderchog sy’n cyfleu’r cyfnod i’r dim.

Mari Ellis

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Llwybr Cul, Y
Evan J. Davies
£2.50
 
Prynwch
Eldorado
Twm Morys
£4.75
 
Prynwch
Semester in Zion, A - A ...
Meic Stephens
£4.00
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Heddiw, Ddoe a Gŵyl Ddewi
 
£6.95
 
Prynwch
Saesneg
No Regrets - Welsh ...
Matthew Southcombe
£13.99
 
Prynwch
Plant
Llyfr Adar Mawr y Plant
Onwy Gower
£7.99
 
Prynwch