Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Gwraig Orau o'r Gwragedd
Enid Pierce Roberts
ISBN: 9781903314623 (1903314623)Dyddiad Cyhoeddi Gorffennaf 2003
Cyhoeddwr: Gwasg Pantycelyn, Caernarfon
Fformat: Clawr Meddal, 210x148 mm, 100 tudalen Iaith: Cymraeg Archebir yn l y galw Ein Pris: £5.00   
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Casgliad o 138 o ryseitiau a gasglwyd gan Merryell Williams (1629-1703), gwraig ystâd Ystumcolwyn, Meifod, ynghyd a gwerthfawrogiad byr o arferion bwyd, coginio a meddyginiaethol yng Nghymru a geirfa ddefnyddiol. 12 llun du-a-gwyn.

A collection of 138 recipes collected by Merryell Williams (1629-1703), wife of Ystumcolwyn estate, Meifod, together with a short appraisal of eating, cooking and medicinal customs in Wales, and a useful glossary. 12 black-and-white illustrations.
Casgliad o ryseitiau a meddyginiaethau yw'r llyfr hwn. Mae’n seiliedig ar ddwy lawysgrif o ddiwedd yr ail ganrif ar bymtheg sydd bellach yn y Llyfrgell Genedlaethol. Ymddengys mai gwaith Merryell Williams (1629–1703) o stad Ystumcolwyn, Meifod, yw’r llawysgrifau; digwyddiad priodol a hapus felly oedd trefnu cyhoeddi’r detholiad adeg Eisteddfod Genedlaethol Meifod eleni.

Mae Dr Enid Pierce Roberts wedi dethol 106 o’r ryseitiau coginio a 38 o feddyginiaethau ‘meddygol’ a’u gwisgo mewn Cymraeg modern (Saesneg oedd iaith y deunydd gwreiddiol). Mae hyn ynddo’i hun yn beth i’w groesawu, a chynifer o’n hacademyddion Cymraeg y dyddiau hyn megis ar ras wyllt i gyflwyno eu deunydd yn Saesneg – neu, yn waeth byth, yn ‘ddwyieithog’. Disgrifir y cefndir perthnasol mewn nifer o benodau rhagarweiniol gwerthfawr (tt 9–42); er, yn bersonol, mae’n anodd gen i dderbyn yr awgrym fod cig yn gyffredinol ratach na bara yn niwedd yr ail ganrif ar bymtheg. Mae yma hefyd eirfa dra defnyddiol sy’n cynnwys yr holl eiriau anghyfarwydd.

Mae’r ryseitiau, at ei gilydd, yn adlewyrchu bywyd y rhai da eu byd yn ail hanner yr ail ganrif ar bymtheg; maen nhw’n cydymffurfio â’r patrwm arferol ar gyfer tai mawrion y cyfnod – y pwyslais ar fwydydd protin a saim (cig, pysgod, wyau a chynhyrchion llaeth) a thuedd i anwybyddu bwydydd startsh a ffibr (bara, llysiau ac ati). Prin iawn yw’r cyfeiriadau at fwydydd traddodiadol y werin Gymreig – cynhyrchion ceirch, tatws, caws – ac yn gyffredinol ni pherthyn unrhyw nodweddion penodol Gymreig i’r casgliad. Ond y mae yma ambell rysáit anghyfarwydd hefyd, megis y dull o biclo tethau gwartheg a’r cyfarwyddyd i stwffio cyw iâr gydag wystrys, wyau, sbinais a chig llo cyn berwi’r cyfan mewn pledren llo neu fochyn.

Tybed a demtir ambell ddarllenydd i arbrofi gyda rhai o’r ryseitiau hynafol hyn? Byddai rhai ohonynt yn ddigon ymarferol heddiw ond inni oresgyn ein hobsesiwn cyfoes â cholesterol; mae’r ‘pwdin bara’ (12 wy), y ‘pwdin traed llo’ (9 wy) neu’r ‘pwdin afal’ (6 afal a 5 wy) yn denu sylw yn hyn o beth. Mae’r adran ‘Meddyginiaethau’ (tt. 81–90) yn cynnwys ‘eli at y llechau’, ond prin y byddai neb yn dioddef o’r llechau wrth loddesta ar y bwydydd breision a ddisgrifir yma; ar y llaw arall, hawdd derbyn y gallai fod cryn alw am y feddyginiaeth ‘i atal chwydu’ a ddisgrifir yn yr un adran!

Diolch am lyfr tra darllenadwy a diddorol sy’n torri tir newydd yn y Gymraeg.

R. Elwyn Hughes

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.
Mae'r teitl yma yn y categori a/neu is-gategori canlynol:
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Land of the Living, The: ...
Emyr Humphreys
£7.99
 
Prynwch
Land of the Living, The: ...
Emyr Humphreys
£7.99
 
Prynwch
Land of the Living, The: ...
Emyr Humphreys
£7.99
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Mudferwi
Rebecca Roberts
£7.99
 
Prynwch
Saesneg
Longest Farewell, The
Nula Suchet
£12.99
 
Prynwch
Plant
Rygbi
Sarah Larter
£9.99
 
Prynwch