Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Hen Englynion - Diweddariadau
Gwyn Thomas
ISBN: 9781906396749 (1906396744)Dyddiad Cyhoeddi Ebrill 2015
Cyhoeddwr: Cyhoeddiadau Barddas, Aberystwyth
Fformat: Clawr Meddal, 215x138 mm, 160 tudalen Iaith: Cymraeg Ar gael Ein Pris: £7.95 
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Diweddariadau o englynion hynaf yr iaith Gymraeg gyda rhagymadrodd gwerthfawr iddynt. Cynhwysir canu crefyddol, canu natur a gwirebau, ynghyd ag englynion sy'n gysylltiedig â chwedlau, yn benodol y tri chylch o englynion chwedlau: Canu Llywarch Hen, Canu Urien a Chanu Heledd.

The oldest stirct metre 'englynion' brought up-to-date, with a valuable introduction. Religious and nature poetry including proverbs are presented, together with 'englynion' linked with myths, in particular the three cycles of myth 'englynion': Canu Llywarch, Canu Urien and Canu Heledd.
Ar hyd ei yrfa, fe geisiodd yr Athro Gwyn Thomas ddehongli a symleiddior testunau llenyddol y bun ymdrin hwy ar gyfer y darllenydd cyffredin na chafodd y fraint o ddilyn cwrs gradd yn y Gymraeg rhoi testunaur gorffennol pell yn iaith heddiw a datgloir dirgelwch. Dyna oedd bwriad y gyfrol Yr Aelwyd Hon ddeugain a phump o flynyddoedd yn l, pan gyflwynodd ddiweddariadau or canu arwrol ac o beth o'r canu englynol yn 1970. Nawr fe gyhoeddir ei ddehongliad or canu englynol cynnar syn cwblhau canur cyfnod. Yr oedd yr englynion hyn ar gael yn Saesneg eisoes a bellach maent ar gael yn hwylus a hylaw yn Gymraeg.

Dosberthir y canu hwn i nifer o ddosbarthiadau: Canu Crefyddol, Canu Natur a Gwirebau, Englynion a fun rhan o chwedlau, Canu Llywarch Hen, Canu Urien, Canu Heledd, ac Englynion Cadwallon. Yn y rhagymadrodd ir cerddi trafodir y dehongli a fu arnynt o ddyddiau William Owen [Pughe] hyd at argraffiad safonol Syr Ifor Williams a chyfraniadau nifer o ysgolheigion cyfoes. Trafodir y fydryddiaeth, sef y gwahanol fathau o englynion au nodweddion mydryddol, ynghyd ag ambell bwynt o ramadeg syn effeithio ar y canu. Dawr rhagymadrodd i ben gyda thrafodaeth ar awduraeth yr englynion a phwt byr ar oed y canu.

Maer hen ffefrynnau yma i gyd: Cn yr Henwr, Baglan Bren, Eiry Mynydd, Claf Abercuawg, Stafell Gynddylan, Eryr Pengwern, Y Dref Wen, ond yn ogystal r rhain cynhwyswyd englynion eraill or cyfnod cynnar syn ymddangos yma ac acw yn y llawysgrifau, gan gynnwys Englynion y Juvencus; Englynion y Beddau; cyfresi a fu ar un adeg ynghlwm wrth chwedlau fel Chwedl Taliesin a hanes boddi teyrnas Gwyddno Garanhir, sef Cantrer Gwaelod; englynion syn gysylltiedig Chwedl Geraint fab Erbin or Mabinogion; Englynion Cadwallon; ynghyd r gerdd hyfryd Cyntefin Ceinaf Amser.

Does dim posib peidio sn am un englyn o blith englynion Canu Llywarch Hen, sef yr englyn Ir Ddeilen Hon, syn cynnwys un or llinellau mwyaf cofiadwy yn holl lenyddiaeth Cymru, llinell syn crynhoi byrder a breuder bywyd mor gryno ag syn bosib: Hi hen eleni ganed, neu a dyfynnur diweddariad: Mae hin hen eleni yi ganed (t. 126).

Mae dod r holl englynion hyn ynghyd o fewn yr un clawr yn gymwynas fawr, ond maer diweddariadau lawn mor werthfawr drwy gyflwyno fersiwn diweddar syn seiliedig ar ddysg nifer o ysgolheigion amlycaf ein cyfnod. Diolch, felly, ir golygydd ar diweddarwr am ei sensitifrwydd ac am drylwyredd ei lafur. Mae clawr y gyfrol, o waith deheuig Olwen Fowler, syn seiliedig ar rannau o Lyfr Coch Hergest, yn syber ac addas iawn ir testun.

Gallaf innau gofion l, union bum mlynedd a deugain, i dryblith darlithiau Mr Brinley Rees am naw ar fore Gwener yn y Coleg ar y Bryn, pan gawsom, yn ddosbarth o israddedigion, ein cyflwyno gyntaf i dristwch llawer or canu hwn syn sn am golled, ac syn gipdrem hiraethus yn l ar yr hyn a fu.

Dafydd Ifans

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.
Tabl Cynnwys:
CANU CREFYDDOL
Naw Englyn y Juvencus
Cyntaf Gair
Cynefin Ceinaf Amser
Cynogion. Elaeth a'u Cant
Dryll o Ddadl y Corff a'r Enaid
Cysul Addaon 1
Cysul Addaon 2
Penyd Llywelyn a Gwrnerth 1
Penyd Llywelyn a Gwrnerth 2
Mab Mair
Ymddiddan Arthur a'r Eryr

CANU NATUR A GWIREBAU
Llym Awel
Eira Mynydd
Bidiau 1
Bidiau 2
Y Gnodiau
Calan Gaeaf
Calan Gaeaf ar Misoedd
Baglawg Byddin
Gorwynion
Englynion y Misoedd
Englynion y Clywaid

ENGLYNION SYDD CHYSYLLTIAD CHWEDLAU
Tri Englyn y Juvencus
Englynion Beddau
Dinas Maon
Geraint fab Erbin
Ysgolan
Gwallog ar Ŵydd
Ymddiddan rhwng Gwyddno Garanhir a Gwyn ap Nudd
Ymddiddan Ugnach (neu Wgnach) a Thaliesin
Boddi Maes Gwyddno

CANU LLYWARCH HEN
Gwn ap llywarch ai Dad
Marwnad Gwn
Pyll
Llywarch a Maen
Beddau, neu Amryfal Englynion am Feibion Llywarch
Enwau meibion Llywarch
Gwahodd Llywarch i Lanfawr (neu Lanfor)
Cn yr Henwr
Claf Abercuawg

CANU URIEN
Unhwch
Pen Urien
Celain Urien
Anoeth
Efrddyl, neu Efyrddyl
Rhun, neu Marwnad Rhun
Anaf, neu Englyn Crwydr
Dwy Blaid
Elgno, neu Elno
Diffaith Aelwyd Rheged

CANU HELEDD
Cynddylan
Stafell Gynddylan
Eryr Eli
Eryr Penwgern
Eglwysau Basa
Y Dref Wen
Ffreuer
Bugeiles Lom, neu Hel Gwartheg
Afonydd
Newid Byd
Gorwynion
Gyrthmwl
Ercal
Heledd, neu Heledd Hwyedig
Gorsedd Orwynion
Syllu
Dinlleu Frecon
Heledd, neu Brodyr Heledd
Hedyn, Epigram
Caranfael, neu Gwl Twrch
Heledd ai Brawd Claf
Beddau Maes Maoddyn, neu Beddau
Trenn
Chwiorydd Heledd
Cynddylan a Chynwraith
Maes Cogwy
Llemenig

Englynion Cadwallon
Bywgraffiad Awdur:
Mae Gwyn Thomas yn fardd, yn feirniad ac yn academydd or radd flaenaf. Ef oedd Pennaeth Adran y Gymraeg ym Mhrifysgol Bangor tan ei ymddeoliad. Fel un syn awdurdod ar y Traddodiad Barddol yng Nghymru ers nifer o flynyddoedd cyhoeddodd sawl cyfrol o feirniadaeth lenyddol, ac y maen parhau i fod yn gynhyrchiol fel awdur. Cafodd Gwyn Thomas ei enwebu yn Hoff Fardd Cymru yn 2014.
Gwybodaeth Bellach:
Yn 1970 cyhoeddwyd y gyfrol arloesol Yr Aelwyd Hon gan olygyddiaeth Gwyn Thomas, oedd yn cynnwys diweddariadau o hen farddoniaeth Gymraeg gan Bedwyr Lewis Jones, Derec Llwyd Morgan a Gwyn Thomas ei hun, cyfrol sydd wedi bod wrth benelin sawl un wrth astudior Gymraeg yn mewn ysgol a phrifysgol. Dros ddeugain mlynedd yn ddiweddarach penderfynodd yr ysgolhaig droi yn l unwaith eto at ein barddoniaeth Gymraeg gynnar, y tro hwn gan ganolbwyntio ar y canu englynol cynnar:
Mi ddechreuais feddwl, unwaith eto, ei bod hin bechod ei bod hin haws i ddarllenwr Cymraeg gael gafael ar fersiynau dealladwy or hen ganu hwn yn Saesneg nag yn Gymraeg. Ac am yr ail waith mi benderfynais geisio cyflwyno cyfran on hen ganu ni fel cenedl yn Gymraeg, meddai yn y Rhagarweiniad ir gyfrol.

Maer hen englynion sydd wedi eu diweddaru yn y gyfrol hon, dros deugain cyfres o englynion i gyd, iw cael mewn dwy brif lawysgrif, sef Llyfr Du Caerfyrddin (tua 1250) a Llyfr Coch Hergest (rhwng 1382 a thua 1405), ac yn cynnwys canu crefyddol, canu natur a gwireb ac englynion sydd chysylltiad chwedlau, ac yn benodol y tri phrif gylch o englynion chwedlau: Canu Llywarch Hen, Canu Urien a Chanu Heledd. Ystyrir y canu englynol hwn ymysg y cerddi canoloesol mwyaf apelgar i gynulleidfa fodern o safbwynt yr arddull uniongyrchol a hefyd eu cynnwys. Pwysleisia Gwyn Thomas mair un peth yn anad dim arall y ceisiodd ei wneud gydar diweddariadau newydd yma oedd sicrhau fod yna rythm yn y linellau.
Mae'r teitl yma yn y categori a/neu is-gategori canlynol:
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Pam Na Fu Cymru - ...
Simon Brooks
£16.99
 
Prynwch
Gelyn Cudd, Y
Geraint Evans
£8.95
 
Prynwch
Astudiaethau Athronyddol: ...
 
£6.95
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Perl
Bet Jones
£8.99
 
Prynwch
Saesneg
Miriam, Daniel and Me
Euron Griffith
£9.99
 
Prynwch
Plant
Mali a'r Goleudy
Malachy Doyle
£12.99
 
Prynwch