Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Cerddi Fan Hyn: Cerddi'r Cymoedd
Manon Rhys
ISBN: 9781843236054 (1843236052)Dyddiad Cyhoeddi: Tachwedd 2005
Cyhoeddwr: Gomer
Fformat: Clawr Meddal Iaith: Cymraeg Ar gael Ein Pris: £6.95 
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Detholiad cyfoethog ac amrywiol o gant o gerddi cofiadwy sy'n gysylltiedig â chymoedd de Cymru, y cymunedau clos a'r cymeriadau lliwgar, gan feirdd o bob cenhedlaeth, yn y mesurau caeth a rhydd, ac mewn naws ysgafn a dwys.

A rich and diverse collection of a hundred poems associated with the south Wales valleys, the close-knit communities and colourful characters, by poets of all generations, in both free and strict metre and in light and serious mode.
Un o brif gryfderau'r gyfres ‘Cerddi Fan Hyn’ yw’r amrywiaeth eang o ran testun, agwedd ac arddull sydd i’w gweld ymhob cyfrol. Dilyn traddodiad gweddill y gyfres wna Cerddi’r Cymoedd, lle mae’r hen a’r ifanc, y doniol a’r dwys, y baledi a thribannau ymddangosiadol syml a chywyddau ac awdlau yn gorwedd ochr yn ochr. Wedi dweud hyn, mae yna un pwnc sy’n codi’n amlach na pheidio, sef effeithiau cymdeithasol ac amgylcheddol y diwydiant glo. Yr anghyfiawnder, y trychinebau a’r dioddefaint a ddaeth yn sgil ymelwa’r ‘haenen ddu’, chwedl Robat Powell.

Fel y dywed Manon Rhys yn y rhagair, dyma’r realiti byw yn y Cymoedd, ddoe a heddiw. Cryfder y gyfrol yw nad yw’r pwnc yn peri diflastod oherwydd fod cymaint o amrywiaeth ffurf, arddull a mynegiant ynddi hi. Er enghraifft, cawn gerdd hynod gynnil a disgrifiadol Pennar Davies, ‘Pan Oeddwn Fachgen’, lle portreadir colli diniweidrwydd plentyn wrth groesi at y cwm diwydiannol ‘ochr draw y mynydd’. O fewn ychydig dudalennau mae pennill poenus o uniongyrchol i Syr William Thomas Lewis, Arglwydd Merthyr o Senghennydd, gan awdur anhysbys:

Syr Wiliam – tad y newyn du –
Sy’n sathru ar ein hawliau ni;
Mae am ein gwneud yn is o hyd
Nag unrhyw ddosbarth yn y byd.

Mae ymateb nifer o feirdd i Aberfan yn rhyw fath o feicrocosm o amrywiaeth gweddill y gyfrol; cawn gerddi vers libre cynganeddol Alan Llwyd ac Emrys Roberts, telyneg anesmwyth T. Llew Jones, soned T. E. Nicholas ac ymateb Iwan Llwyd ugain mlynedd yn ddiweddarach. Mae amrywiaeth yr ymateb yn sicrhau nad yw’r darllenydd yn diflasu wrth ddarllen am yr un pwnc.

Mae cael golwg ar ffraethineb beirdd y cymoedd hefyd yn cyfoethogi’r gyfrol, ac yn fodd effeithiol o ddarlunio’r hyn a eilw Manon Rhys yn ‘stoiciaeth’ y bobl. Er enghraifft:

Bwrw bwrw, dim ond bwrw,
Mae hi beunydd yng Nghwmgarw,
Rhaid cal Baptis rhonc, mi dynga,
I fyw a bod yn ddedwydd yma.

Mae cynnwys gwaith beirdd ifainc fel Aneirin Karadog a Catrin Dafydd hefyd yn golygu nad ymateb i sefyllfa hanesyddol y Cymoedd yn unig a gawn, ond cerddi gan feirdd y mae’r Cymoedd yn sail i’w hagwedd at y byd.

Gogoniant y gyfrol, fodd bynnag, yw dod ar draws y perlau gwirioneddol hynny na fydden i erioed wedi eu darllen heblaw eu bod wedi eu cynnwys yma. Er enghraifft, fe’m trawyd ar fy nhalcen gan linell olaf y pennill yma gan William Thomas:

Mae bwyall Wil y Coedwr
O gefn Coed Cymer gynt
Yn enwog ac yn finiog,
Hi dynn y gwa'd o’r gwynt.

Mae’r perlau yma yn gorwedd yn glyd rhwng clasuron fel cywyddau croeso meistrolgar Robat Powell, cerdd vers libre gynganeddol Alan Llwyd i Kitchener Davies, ‘Y Ffynhonnau’ ac ‘Y Chwyldro Gwyrdd’ gan Rhydwen Williams, a cherdd goffa wych Myrddin ap Dafydd i Rod Barrar, ‘Gorymdaith’. Bron na ellir dweud fod y gerdd hon yn coffau ymgorfforiad o holl amrywiaeth a gwrthddywediadau’r cymoedd eu hunain – tlodi materol a chyfoeth cymunedol ac ysbrydol, gorffennol a dyfodol, chwerwedd a chwerthin:

Llawn o’r iaith, llawn areithiau – a chariad
A chwerwedd y streiciau;
Llawn o haint a llawenhau y colier
Llawn calon o ddagrau;

Mae’r cerddi llai adnabyddus a’r clasuron, ochr yn ochr â gwaith beirdd cyfredol, yn hen ac yn ifanc, yn cyfuno i greu cyfrol gyfoethog tu hwnt, sy'n darlunio un o ardaloedd mwyaf cymhleth Cymru mewn ffordd liwgar, ddiddorol, ac sy’n llwyddo i osgoi ystrydebau.

Hywel Griffiths

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.





Mae'r teitl yma yn y categori a/neu is-gategori canlynol:
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Writers of Wales: Rhydwen ...
Donald Evans
£9.99
 
Prynwch
Neighbours from Hell? - ...
Mike Parker
£8.95
 
Prynwch
Cymru Geoff Charles - ...
Ioan Roberts
£14.95
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Mefus yn y Glaw
Mari Emlyn
£8.99
 
Prynwch
Saesneg
Hedgehog Book, The
Hugh Warwick
£9.99
 
Prynwch
Plant
Midnight Swan, The
Catherine Fisher
£6.99
 
Prynwch