A novel for teenage readers about Dafydd, a bright 15 year old pupil at a Welsh school who's also talented on the rugby field. This book portrays life at Newport city, including drugs and what incites today's youth. This is Ion Thomas's first novel. Play Audio

Nofel i ddarllenwyr yn eu harddegau am Dafydd, disgybl 15 oed galluog mewn ysgol Gymraeg yn seren ar y cae rygbi. Blas ar fywyd yn ninas Casnewydd, cyffuriau a'r hyn sy'n cyffroi pobl ifanc heddiw yw cefndir y llyfr hwn, nofel gyntaf Ion Thomas, athro Cymraeg yn Ysgol Gyfun Gwyllyw, Pontypwl. Clip Sain

Llongyfarchiadau i’r awdur am symlrwydd a chlyfrwch y teitl! Dyma stori antur am fachgen ifanc o Gasnewydd a’i ffrindiau sydd yng nghanol trybini oherwydd gwaith arbrofi gan ei dad. Mae tad Dafydd yn wyddonydd sy’n treialu cyffur newydd sbon sy’n gallu trwsio neu adnewyddu a chryfhau cymalau – gwaith arloesol. Dafydd yw un o’r rhai sy’n cymryd rhan yn yr arbrawf. Dwi’n amau’n fawr, cofiwch, a fuasai gwyddonydd yn cael gwneud hyn – mae’n siŵr fod ganddyn nhw god ymarfer tyn iawn.

Mae bywyd Dafydd yn llawn cyffro ac antur ac mae’r awdur yn cyfleu hyn yn effeithiol tu hwnt. Braf hefyd yw dysgu am rai o lefydd enwog Casnewydd fel y bont gludo enfawr sydd yno. Roedd y llyfr yn dal y dychymyg drwyddo draw – doeddwn i ddim eisiau ei adael ar ei hanner a dweud y gwir.

Ond roedd yna ddau beth a wnaeth i mi deimlo’n eithaf anghysurus wrth ddarllen y nofel. Un ohonynt oedd agwedd nawddoglyd a sarhaus y prifathro wrth sôn am ‘rieni rabsgaliwns diegwyddor a garw’r ysgol’ a oedd yn bobl ‘y dafarn a darllenwyr y Sun, heb fawr o drefn yn eu cartrefi na rheolaeth ar eu plant’. Roedd plant y rhieni hyn yn ‘mynnu sylw ac egni’r holl athrawon, yn lladd ysbryd ei staff ac yn gostwng y safonau’. (Mae’n siŵr y gallai rhywun ddadlau bod hwn yn bwnc i athrawon ei drin a’i drafod gyda’r disgyblion.) A’r peth arall yw mai plant bach neis, neis gydag enwau Cymraeg yw ffrindiau Dafydd sef Ffion, Angharad a Llinos – a beth yw enwau’r dihirod? Wel – Craig, Jason, Jake, Pete a Dexter! Elfen gref o ‘stereoteipio’ fan hyn, falle?

Ond credaf fod yma stori gref sy'n llawn haeddu canmoliaeth am greu naws ‘James Bondaidd’ yn hollol grediniol yn Gymraeg. Dwi wedi gwirioni ar y clawr hefyd.

Pam mae’r teitl mor glyfar? Wel, meddyliwch am leoliad y llyfr ac yna meddyliwch am brif thema’r stori – darllenwch y llyfr ac mi fydd popeth yn glir fel grisial!

Afryl Davies

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.