Twll o le!

Mae yna ambell i nofel sy’n serio ar y cof gan ddylanwadu ar y darllenydd. Un o’r rheiny yw Holes gan yr Americanwr Louis Sachar, teitl a bleidleisiwyd rai blynyddoedd yn ôl ymysg llyfrau dethol y BBC Big Read Top 100. Wedi ei throsi i ffilm Disney a’i chyfieithu i nifer o ieithoedd, mae Gwasg Gomer newydd gyhoeddi Tyllau, y fersiwn Cymraeg gan Ioan Kidd.

Texas chwilboeth ganol haf sbardunodd yr awdur i greu’r nofel hon nid sefyllfa, plot a chymeriadau arbennig. Yng ngeiriau Louis Sachar, mae’r lle fel uffern ar y ddaear ym mis Gorffennaf, felly dychmygwch balu twll yn yr haul tanbaid! Er y cefndir estron, syniad Gwersyll Glaslyn oedd y byddai bachgen drwg yn troi yn fachgen da wrth ei orfodi i wneud twll yn y ddaear bob dydd.

Y bachgen dan sylw yn y nofel hon yw Stanley Yelnats ac mae ei deulu ef wedi bod yn anlwcus ers cenedlaethau. Dyw hi ddim yn syndod felly ei fod yn cael ei gyhuddo ar gam o ddwyn a’i ddanfon i Wersyll Glaslyn. Rhaid i’r bechgyn sydd yno balu twll bob dydd yn y pridd sych a chaled sydd ar wely llyn Glaslyn. Rhaid i’r twll fesur pum troedfedd o led a phum troedfedd o ddyfnder. ‘Adeiladu cymeriad’ yw’r nod yn ôl y Warden. Ond cyn hir, sylweddola Stanley fod llawer mwy i’w ddarganfod o dan yr wyneb.

Goroesi yw’r prif thema ac fe blethir hanesion am gyn-deidiau’r prif gymeriad i’r nofel. Daw’r melltith a roddwyd ar y teulu hwn i’w uchafbwynt ganrif yn ddiweddarach yn hanes Stanley a Zero.
Gall darllenwyr o bob oed gael eu llyncu i mewn i’r stori hon sy’n llawn cynnwrf, difrifoldeb a digrifwch wedi ei hadrodd mewn brawddegau byrion, bachog.

Tan yn ddiweddar, roedd Ioan Kidd o Gaerdydd yn olygydd Ffeil, y rhaglen newyddion i blant ar S4C ac mae ef bellach yn gweithio ar ei liwt ei hun. Tipyn o dasg felly oedd addasu’r nofel enwog hon i’r Gymraeg, sydd yn ôl un cylchgrawn yn “un o lyfrau gorau’r ddeng mlynedd diwethaf”.

Byd lle mae cyfeillgarwch a chariad yn trechu popeth yw byd Tyllau, ond a fydd darllenwyr yn darganfod eu hunain a chanfod gwell byd wedi ei ddarllen? Pwy a ŵyr? Dyna ddirgelwch a grym nofel dda!