Hafan Llyfrau Basged Man Talu Fy Nghyfrif Cymorth Cynigion Arbennig Cysylltu   English  
 
Dod o Hyd i Siop Lyfrau
 
Mewngofnodi
 
Cofrestru
Gwybodaeth Lyfryddol
Blodeugerdd Barddas o Farddoniaeth Gyfoes
ISBN: 9781900437752 (1900437759)Dyddiad Cyhoeddi Medi 2005
Cyhoeddwr: Cyhoeddiadau Barddas, Llandybe
Golygwyd gan Tony Bianchi Fformat: Clawr Meddal, 210x148 mm, 384 tudalen Iaith: Cymraeg Ar gael Ein Pris: £15.95 
Does dim Adolygiad Cwsmer i'r teitl hwn.
 
Ysgrifennwch Adolygiad Cwsmer
Blodeugerdd sy'n casglu ynghyd dros 170 o gerddi gorau'r cyfnod rhwng 1987-2004: un o'r cyfnodau mwyaf amrywiol ei gynnyrch yn hanes llenyddiaeth Gymraeg. Amcan y casgliad yw codi drych i'r amrywiaeth hwn, gan roi llwyfan i 50 o feirdd o bob agwedd ac oedran.

An anthology collating together over 170 of the best poems from 1987 to 2004: one of the richest periods of Welsh literary history. The aim of the collection is to reflect this variety and to give a platform to 50 very different poets of all ages.
Cyn imi blymio i ddyfnderoedd y casgliad cynhwysfawr hwn o gerddi, hoffwn bwysleisio pwysigrwydd cyfrol or fath i ni, nid yn unig fel anoraciaid yr awen, ond fel cenedl. Mae ymwybod Cymru yn cael ei fynegi yn y cerddi hyn, pob bardd yn dod ynghyd i ddarn bach o frethyn i greu clytwaith syn werth ei weld ai astudio. Hoffwn hefyd grybwyll mod in falch o weld cyhoeddi'r casgliad hwn gan imi borin ormodol (os yw hynnyn bosib) yn Blodeugerdd o Farddoniaeth Gymraeg yr Ugeinfed Ganrif, ac mae hefyd yn braf cael llinyn mesur or farddoniaeth a gynhyrchwyd yng Nghymru rhwng 1987 a 2004, gan gymharu hynny r farddoniaeth a fu cynt a chan osod y safon (oes, mae yna safon ir casgliad hwn!) ar gyfer cerddir dyfodol – rhywbeth syn peri ofn i fardd ifanc fel fi!

Roedd Blodeugerdd o Farddoniaeth Gymraeg yr Ugeinfed Ganrif yn wych am y ffordd y cofnodai oedran a rhyw bwt am bob bardd au cerddi. Braf yw gweld fod yna fwy am y beirdd yn y casgliad hwn, ac er bod y clawr yn plesio, trueni nad mewn cloriau caled y cyhoeddwyd y gyfrol, ond manion yw pethau felly. Yr hyn syn bwysig ywr rhagymadrodd a geir gan y golygydd, Tony Bianchi. Maen academaidd, eton ddealladwy ir lleygwr, yn cynnig gwybodaeth a dadleuon difyr gan ofyn cwestiynau syn gwneud i'r darllenydd feddwl, a hefyd yn cynnig ei ffynonellau fel bo modd ir darllenydd ymchwilio ymhellach os myn.

Nid camp hawdd yw mynd ati i olygu cyfrol fel hon, gyda chynifer o gerddi wedi eu creu au canu rhwng 1987 a 2004 ac, ar y cyfan, rwyn credu fod Toni Bianchi wedi gwneud teilyngdod r beirdd. Er y bydd yna achos o hyd yn codi lle gellir dadlau fod cerdd a hepgorwyd or gyfrol yn haeddu lle yno, y cyfan ddyweda i yw mod in falch mai Toni oedd yn dewis ac nid y fi! Mesur or llwyddiant hwn ywr safon gyson a welir gan bob un bardd, ac fel y dywed y golygydd yn ei ragymadrodd, y ffaith fod yna batrwm yn codi, fod yna thema neu linyn tebyg yn rhedeg drwyr cerddi i gyd, er mor amrywiol ydynt o ran crefft, arddull ac iaith.

Ceir ymar cerddi a fydd yn dal i gael eu trafod au darllen au cofio ymhen hanner can mlynedd, chwedl y golygydd, megis y nifer o bryddestau ac awdlau arobryn sydd i'w gweld yn y gyfrol. Er enghraifft, rwyn siŵr y bydd pobol yn dal i drafod pryddest Aled Jones Williams, boed yn hoff or gerdd neu beidio. Mae hefyd yn dda gweld fod detholiad or awdl fuddugol gyntaf gan fenyw, sef Mererid Hopwood, yn cael ei gofnodi, nid yn unig am y rheswm hwnnw wrth gwrs ond oherwydd ei bod hin awdl mor dda. Yn yr un modd, mi fydd pobl yn cofio awdlau Mei Mac a Ceri Wyn Jones am y canu bythgofiadwy a geir ynddynt. Llinellau megis: 'Y dwedyd llai syn gwneud lln' gan Ceri Wyn ar canlynol o'r awdl 'Gwawr' gan Mei Mac:

'Yn Gymraeg maei morio hi,
Yn Gymraeg y mae rhegi.'

Ceir ymar afiaith ochr yn ochr r ing, bwrlwm a hyder dinesig ar pryder dros ddyfodol cefn gwlad an cymunedau. Cymerwch Grahame Davies, y Cymro o ardal ddi-Gymraeg Wrecsam a ymsefydlodd yng Nghaerdydd gan nodir argraff y maen ei gael o fywyd Cymreig a Chymraeg y Brifddinas lle nad yw ffiniau tiriaethol mor glir bellach, lle maer cymunedau Cymraeg yn newid yn fythol ac yn cael eu cynrychioli gan weithgareddaur ddinas. Mae llinell fel 'Dinas neis. Nawr ble maer geto' yn dweud cyfrolau gan godi cwestiynau ar yr un pryd; hynny yw, ai at y geto Cymraeg y cyfeiria neu at y ddelwedd gonfensiynol sydd gennym o getor tlodion? Ar y llaw arall, mae beirdd fel Tegwyn Pughe Jones, bardd gwlad, bardd ei gynefin i bob pwrpas, sydd hefyd yn nodi ei argraffiadau e o fywyd cefn gwlad a bywyd yn y fro Gymraeg lle mae ffiniau daearyddol yn mynd yn gynyddol bwysig yn wyneb y mewnlifiad or Dwyrain. Gyda hyn, daw pwysigrwydd aruthrol ir broses o blannu coed wrth iddo obeithio y gall ei blant a phlant ei blant ddweud: 'Taid fy nhaid au plannodd nhw'.

Braf yw gweld fod cryfderau, neu agweddau mwyaf llwyddiannus y beirdd, yn cael eu cynnwys au harddangos yn y gyfrol hon. Er enghraifft, yn nhudalennau T. Arfon Williams, dim ond un gerdd sydd yno nad yw'n englyn, a honno yw Yn yr Ardd syn gerdd mor dyner a chelfydd ac yn gorffen yn grafog yn union fel ei englynion. Er mwyn gwneud teilyngdod r bardd arbennig hwn, cynhwysaf englyn cyfan oi waith, ar y testun 'Egin'. Maen amlwg mai Duw ywr artist – ac er bod yr Artist yn dod bob blwyddyn, maen amlwg nad yw rhyfeddod ei greadigaeth yn atyniad ir arch-englynwr:

'Daw atom Artist eto eleni,
Un na chlywn yn taro
Ei frws ar gynfas y fro,
Taweled ei bwyntilio.'

Maer un yn wir am Dwm Morys. Mae ceinder Mynd ir tai newyddion yn anhygoel a dengys y gerdd yma ei grefft ai ddawn gynganeddol yn ogystal i ddawn farddonol. Yn y cerddi eraill, adlewyrchir daliadau a gwerthoedd y bardd ar rl fel bardd ei gymuned y mae Twm a nifer oi gyfoedion wedi ei mabwysiadu ers troad y milflwydd. Gweld ei hun fel bardd ei gymuned syn un o feirdd ei sir, ai wlad ac, yn y pen draw, y byd, y mae Twm, felly gellir dadlau ei fod yn gweld y llun cyfan, neur clytwaith mawr, ond fod cymaint ohono yn mynd i mewn iw ddarn bach o frethyn ef i gyfoethogir brethyn hwnnw. Mae hi hefyd yn braf gweld rhan oi gyfathrebu cywyddol Mei Mac lle maen ymddadfarwnadu, wedi ir prifardd o drer Cofis canu cywydd Marwnad iddo yn y lle cyntaf!

Yn wir, mae pob bardd yn y gyfrol yn amlwg wedi eu trwytho yn y Pethe, ac o ddiystyrur ffaith fod y cerddi hyn oll yn Gymraeg, mae yna elfennau Cymreig iawn ir cerddi a gyfansoddwyd rhwng 1987 a 2004, boed yn dilyn neun arbrofi thraddodiadau barddol Cymreig fel Myrddin ap Dafydd a gwychder Lynx mewn Sw, syn defnyddio hen fesurau a aethant yn angof, neun Ifor ap Glyn ai driniaeth oi hunaniaeth e fel Cymro Llundain sydd hefyd gwreiddiau yn ne a gogledd Cymru, hyd at Menna Elfyn ac Iwan Llwyd syn eangfrydig ac yn edrych y tu allan i Gymru am eu hysbrydoliaeth yn aml. Efallai mai trafod pethau sydd dros y dŵr maen nhw, ond maen nhwn gwneud hynny mewn modd hynod Gymreig a chyda Chymru mewn golwg. Rwyn amau fod ein hoffter ni, fel cenedl, o eiriau iw gweld yn y gerdd 'Far Rockaway' wrth i Iwan Llwyd gwympo mewn cariad r enw:

'Dwi am fynd thi i Far Rockaway,
Far Rockaway,
Mae enwr lle
Yn gitr yn fy mhen, yn gr
O rythmau haf a llanwr mr.'

Soniais fod y clytwaith mor amrywiol; wel, hyfryd yw gallu mynd o ganu grymus ac enwog Gerallt Lloyd Owen (gweler englynion megis 'Yn angladd ei fam') i ganu cyfoes beirdd fel Mererid Puw Davies neu Elinor Wyn Reynolds. A dynar gair cyfoes yn codi ei ben eto, gair sydd mor gymhleth iw ddiffinio. Yn wir, cyfaddefa Toni Bianchi hynny ei hunan yn ei ragymadrodd. Os am gasgliad o gerddi a fydd yn dal i gael eu cofio ymhen hanner canrif, yna nid cyfoes ywr gair mwyaf addas iw roi yn nheitl y casgliad hwn. Tybiaf mai Donald Evans sydd wedi taror hoelen ar ei phen lle maer gair yma yn y cwestiwn, gan ddweud fod cerdd yn gallu bod yn gyfoesol, hynny yw, cerdd gyfoes sy'n oesol ar yr un pryd. Y cyfan yw cyfoesedd yw gwisg wahanol i gyfnodau gwahanol; erys y testun yr un peth ar hyd y canrifoedd yn y pen draw.

A dyma fin sgrifennur adolygiad yma gan sylweddoli mod i heb gyffwrdd gwaith nifer o fawrion ein cenedl, beirdd megis Dic Jones, Alan Llwyd, Gwyn Thomas a T James Jones i enwi ond rhai. Dyma roi syniad ichi o gryfder a safon y gyfrol gynhwysfawr hon syn creu darlun llawn o gyfnod yn hanes cenedl. Mynnaf fod pawb yn prynu copi or gyfrol hon am nad ydw i wedi gallu dyfynnur darnau gorau hyd yn oed yn yr adolygiad hwn ac am ei bod yn cynnwys perl ar l perl wrth droir tudalennau. Os ydych chi am ddarllen cerddi caeth, cerddi rhydd, cerddi cyhoeddus, cerddi personol, cerddi gan fenywod neu gan ddynion, yn hen ac yn ifanc, yn wledig neun ddinesig, yn sefydliadol neun cicion erbyn y tresi, dymar gyfrol i chi. Dyma gyfrol o farddoniaeth a fydd yn cael ei darllen yn eang am y degawdau nesaf, wel, tan y gyfrol nesaf o leiaf!

Aneirin Karadog

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.










Mae'r teitl yma yn y categori a/neu is-gategori canlynol:
Does dim Adolygiad Cwsmer, hyd yma, i'r llyfr hwn.
 
Rhagor o Deitlau
Fe wnaeth pobl wrth brynu'r teitl hwn hefyd brynu'r canlynol:
Welsh Academy ...
Bruce Griffiths
£55.00
 
Prynwch
Gramadeg y Gymraeg
Peter Wynn Thomas
£19.99
 
Prynwch
Cilmeri a Cherddi Eraill
Gerallt Lloyd Owen
£5.95
 
Prynwch
Llyfr y Mis
Cymraeg
Perl
Bet Jones
£8.99
 
Prynwch
Saesneg
Miriam, Daniel and Me
Euron Griffith
£9.99
 
Prynwch
Plant
Mali a'r Goleudy
Malachy Doyle
£12.99
 
Prynwch