Home Books Basket Checkout My Account Help Special Offers Contact us   Cymraeg  
 
Find a Bookshop
 
Sign In
 
Register
Bibliographical Information
Hen Ieithoedd Diflanedig
Mihangel Morgan
ISBN: 9781911584209 (1911584200)Publication Date September 2018
Publisher: Cyhoeddiadau Barddas, Aberystwyth
Format: Paperback, 182x134 mm, 64 pages Language: Welsh Available Our Price: £7.95 
There are no Customer Reviews for this title.
 
Write a Customer Review
A volume of poetry by Mihangel Morgan comprising a series of twenty poems which look at various languages that face extinction. The subject of each poem is the alleged last speaker of each minority language. Through the poet's imagination, we hear the voice of the peoples facing losing their indigenous languages and their standpoint towards each disappearing language.

Cyfres o ugain cerdd wedi eu cyflwyno i siaradwyr olaf gwahanol ieithoedd ar draws y byd. Trwy gyfrwng dychymyg y bardd clywir lleisiau'r siaradwyr hyn unwaith eto ac, yn ddyfeisgar, eu safbwyntiau dychmygol tuag at eu hieithoedd diflanedig.
Mewn cyfnod pan fo bywyd yn teimlo'n fwy brau ac ansicr nag erioed, a seiliau a gwerthoedd gwladwriaethau a llywodraethau fel pe baen nhw'n cael eu troi ben ucha'n isaf, efallai nad yw'n syndod mai testun pedwaredd gyfrol o gerddi Mihangel Morgan yw ieithoedd lleiafrifol a'u gafael bregus hwythau ar fywyd.

I gyfleu ei neges, defnyddia 'leisiau' yr unigolion hynny oedd y rhai olaf i yngan geiriau'r amrywiol ieithoedd dan sylw, gan gynnwys yr Ubych a siaredid yn Nhwrci, a'r Norn, iaith Ogledd-Almaenig a siaredid ar ynysoedd Orkney a Shetland.

A chynhwysir hefyd gylch o gerddi am y Fanaweg ar ddiwedd y gyfrol, gan ddefnyddio 'lleisiau' unigol penodol. Er iddo gydnabod fod y Fanaweg, fel Cernyweg, wedi profi rhywfaint o adfywiad yn ddiweddar, mae'r bardd yn cyfiawnhau eu cynnwys yn y gyfrol gan na fu'r iaith yn un 'draddodiadol gymunedol' yr ynys ers saithdegau'r ganrif ddiwethaf. Wrth gyflwyno'r cylch o gerddi dywed mai ffrwyth dychymyg ydynt i raddau helaeth ac nad yw ei wybodaeth am yr ynys yn un fanwl iawn. Felly hefyd yn ei ragair, mae'n onest, agored wrth gyfaddef mai 'ychydig o ymchwil' a wnaeth i'r unigolion y rhoddodd lais iddynt cyfaddefiadau dadleuol, o bosib, a allai arwain rhai i'w gyhuddo o ddiogi. Ond penderfyniad bwriadol fu hyn ar ei ran, meddai; defnyddiodd ambell fanylyn am yr unigolion hyn yn sbardun i'w ddychymyg hedfan.

Er mai trafod diflaniad ieithoedd y mae'r bardd, pwnc allai esgor ar gerddi dwys a thrymaidd, mae naws ymgomiol, anffurfiol i nifer ohonynt a thinc ac idiom y Gymraeg fyw yn gwau drwy'r cyfan. Yn wir, dywed y bardd yn ei ragair mai'r Gymraeg a'i sefyllfa hi oedd ar ei feddwl wrth lunio'r cerddi.

A'r Gymraeg ddaeth i'm meddwl yn syth wrth ddarllen 'Asgwrn y Gynnen', er ei bod yn trafod iaith leiafrifol a ddiflannodd o Fecsico. Yma, cyfleir y tyndra rhwng y 'purydd' sy'n mynnu dal gafael ar ffurfiau traddodiadol yr iaith a'r 'rhyddfrydwr' sy'n fodlon llacio fymryn ar y ffrwynau er mwyn parhad a datblygiad yr iaith. '... dyw e ddim yn dweud "cyfarfod" / Ond "cwarfod", / Ac mae'n mynnu dweud "gafrod" / Yn lle "geifr". Swnio'n gyfarwydd?

Allwn i ddim peidio meddwl chwaith am waith hanfodol Sain Ffagan yn cofnodi amrywiol dafodieithoedd Cymru ar dp ar hyd y blynyddoedd wrth ddarllen y llinellau hyn yn y gerdd 'Ned Maddrell': 'Nid mewn ogof y sibrydodd ei gyfrinach / Eithr i glust blastig rhyw declyn o drobwll / Ac wrth un o'r newydd-ddyfodiaid, dieithryn / A gasglai hen eiriau fel cregyn traeth...'

Arhosodd pennill olaf iasol 'Tef-ffic Esens' gyda mi hefyd: 'Crwydraf o neuadd i neuadd / Drwy balas ysblennydd fy ngramadeg / Heb gwrdd neb.'

Dwyster? Oes, yn naturiol, ond gwelwn fflachiadau o ddireidi nodweddiadol yr awdur yma a thraw hefyd, ac mae cyffyrddiad ysgafn, cyson y dylunydd Olwen Fowler yn llinyn arian sy'n ychwanegu at undod y gyfrol ac yn wrthbwynt i ambell wirionedd sy'n anghyfforddus i'w dreulio.

Annes Glynn

Gellir defnyddio'r adolygiad hwn at bwrpas hybu, ond gofynnir i chi gynnwys y gydnabyddiaeth ganlynol: Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatd Cyngor Llyfrau Cymru.

It is possible to use this review for promotional purposes, but the following acknowledgment should be included: A review from www.gwales.com, with the permission of the Welsh Books Council.

Table of Contents:
Rhagair
Dolly Pentreath (Cernyweg)
Tef-ffic Esens (Ubych)
Ishi (Yana)
Roscinda Nolasquez (Cupeno)
Tuone Udaina (Dalmatieg)
Fidelia Fielding (Mohegan-Pequot)
Armand Lunel (Shuadit)
Marie Smith Jones (Eyac)
Asgwrn y Gynnen (Ayapaneco/Nuumte Oote)
Big Bill Neidjie (Gaagudju)
Viktors Bertholds (Lifonaeg)
Shanawdithit (Beothuc)
Walter Sutherland (Norn)
William Rozario (Cochin indo-Portiwgaeg Creol)
Eleanor Karran (Manaweg)
Tommy Leece (Manaweg)
Harry Boyde (Manaweg)
John Kneen (Manaweg)
Sage Kinvig (Manaweg)
Ned Maddrell (Manaweg)
Author Biography:
Mae Mihangel Morgan yn ysgolhaig, yn llenor ac fardd adnabyddus. Wedi cyfnod fel darlithydd yn Adran y Gymraeg, Prifysgol Aberystwyth, mae bellach yn byw yn Aberdr. Cyhoeddodd gasgliadau o farddoniaeth ar ddechrau ei yrfa lenyddol, sef Diflaniad Fy Fi yn 1988 a Beth yw Rhif Ffn Duw? yn 1991. Rhyddiaith nofelau a straeon byrion fu ei brif gyfrwng wedi hynny, ond fe ddychwelodd at farddoniaeth rai blynyddoedd yn l gyda chyfrol ddigri i blant, Creision Hud, yn 2001 ar gyfrol ddychanol Digon o Fwydod yn 2005. Mae Hen Ieithoedd Diflanedig yn gyfrol newydd sbon o farddoniaeth syn archwilio pwnc trist a brawychus, sef tynged gwahanol ieithoedd lleafrifol ar draws y byd.
This title is categorised and/or sub-categorised as follows:
There are no Customer Reviews so far for this title.
 
More Titles
People who bought this title also bought the following:
Meddwl a'r Dychymyg ...
Angharad Price
£4.99
 
Buy Now
Ar Drywydd Llofrudd
Alun Davies
£8.99
 
Buy Now
Cyfres Yma: Hadau
Lleucu Roberts
£6.99
 
Buy Now
Book of the Month
English
That Would Be Telyn - ...
Delyth Jenkins
£8.99
 
Buy Now
Welsh
Elena
Geraint V. Jones
£9.99
 
Buy Now
Children
Sea House, The
Lucy Owen
£6.99
 
Buy Now